Naar de inhoud
De Huiszwaluw – vintage interiors
Collectie EN

Tomado

Uit de bibliotheek van

Tomado is het Dordtse merk van afdruiprekken, flessenlikkers en boekenrekjes waarmee Nederland na de oorlog zijn huishouden inrichtte. De gebroeders Van der Togt begonnen het bedrijf in 1923. De naam staat voor Van der Togt Massa Artikelen Dordrecht. Het boekenrek van draadstaal uit 1958 is uitgegroeid tot een geliefd stuk Nederlands design.

Haakjes van koperdraad

Het bedrijf begon in 1923 in Dordrecht met kleine haakjes van koperdraad. Een van de oprichters was Jan van der Togt, die later directeur van de fabriek was.

De groei kwam toen de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen om een metalen afdruiprek vroeg. Tomado ging het maken, en daarna kwam er een fabriek in Zwijndrecht. Draadwerk werd het vak van het bedrijf.

De jaren vijftig

Na de Tweede Wereldoorlog werden de artikelen van Tomado geliefd in Nederland en in België. In de jaren vijftig groeide het bedrijf snel. Het maakte rekken van geplastificeerd draad in frisse kleuren, het hangrekje Barbertje, flessenlikkers en uitdruiprekken voor flessen. Onder de naam Moulinex Tomado verkocht het ook mixers en koffiemolens die door Moulinex werden gemaakt.

Tomado hoorde zo bij het dagelijks leven dat Annie M.G. Schmidt er een boekje voor schreef: Sloddervrouwtje en Sloddermannetje verscheen in 1961 om de verkoop te steunen.

Het boekenrek van Adriaan Dekker

In 1958 ontwierp Adriaan Dekker voor Tomado het rek dat je nu het meest tegenkomt: dragers van metaaldraad met planken van plaatstaal ertussen. Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam heeft een exemplaar in de collectie. Dekker ontwierp in hetzelfde jaar met Cees Braakman ook de draadstoel SM05 voor Pastoe.

Gebouwen van Maaskant

Tomado liet zijn gebouwen ontwerpen door architect Huig Maaskant. Rond 1955 kwam er een fabriek in Etten-Leur, met een tuin van Mien Ruys. In Dordrecht volgden de fabriek Tozindo (1959–1961) en het hoofdkantoor, het Tomadohuis aan de Stationsweg (1958–1962).

Wat er later mee gebeurde

Goedkope import uit lagelonenlanden bracht de fabrieken begin jaren zeventig ten val. Eind jaren zeventig nam het Belgische Bekaert het merk over. Toen Bekaert Nederland in 1986 failliet ging, kwamen de rechten bij Metaltex Nederland, onderdeel van de Zwitserse Metaltex-groep. Dat bedrijf verkoopt onder de naam Tomado nog altijd droogrekken, strijkplanken en keukengerei. Het boekenrek van 1958 werd in 2012 opnieuw uitgebracht.

Jan van der Togt overleed in 1995, 89 jaar oud. In Amstelveen draagt het museum dat hij stichtte zijn naam.

Zo herken je een Tomado

Een Tomado-boekenrek bestaat uit twee of meer dragers van gebogen metaaldraad, in de vorm van een smalle ladder, en losse planken van dun plaatstaal die je ertussen haakt. De planken zijn gelakt, onder meer in rood, geel en blauw; de dragers zijn vaak zwart. Het rek is licht, hangt aan de muur en is zonder gereedschap uit elkaar te halen. Omdat het ontwerp sinds 2012 weer wordt gemaakt, loont het om op oude lak en sporen van gebruik te letten. Bij ons vind je de stukken uit de tijd zelf, met het leven dat erbij hoort.

Geschreven door De Huiszwaluw

← Terug naar de bibliotheek

Nu te koop

Tomado

Op dit moment staat er niets van Tomado te koop. Hieronder zie je wat we eerder hadden.

Zoek je iets van Tomado?

Laat het ons weten. We kopen elke week in en melden het als er iets binnenkomt.

Mail een zoekopdracht WhatsApp