Dutch design interieur: Nederlands ontwerp in huis

Op de foto: Mid-Century Modern Cleopatra Daybed by Dick Cordemeijer, 1953 (€ 495) · Vintage Dutch Design W. Hagoort floor lamp model 353 (€ 645) · Ronde eiken bijzettafel – Amsterdamse School-stijl, jaren 20–30 (€ 395) · Large Dutch Design Vilma Henkelman, UNICA leerdam Art Glass Vase 1989 (€ 395)

Dutch design: Westraven vaas en Leerdam vaas van Roel Olivier op een vensterbank in een château-galerij

Dutch design in huis: nuchter, slim en verrassend warm

Van Amsterdamse School tot Friso Kramer: Nederlands ontwerp dat een interieur rust en karakter geeft.

Op de foto: Westraven vaas met oor – wit gespikkeld aardewerk, Utrecht, jaren 60–70 (€ 55) · Unica Design Dikwandige Vaas Roel Olivier Leerdam glas (€ 130)

Dutch design: ontwerpen met een idee erachter

Dutch design herken je zelden aan versiering. Je herkent het aan een gedachte: een stoel die niets meer is dan nodig, een lamp die precies doet wat hij moet doen, een vaas waarin de maker iets nieuws probeerde. Het is ontwerp dat eerst nadenkt en dan pas vorm krijgt.

Dat klinkt streng, maar in huis werkt het anders. Eikenhout, gebogen staal, dik glas en geglazuurd aardewerk worden met de jaren alleen maar mooier. Juist naast oude muren en een verweerde vloer krijgt Nederlands ontwerp iets zachts.

In dit artikel lees je waar Dutch design vandaan komt, waarom het weer zo gezocht is en hoe je het combineert. De beelden laten stukken uit onze eigen collectie zien; klik op een stuk om het te bekijken.

Wat is Dutch design?

Dutch design: Reply tekentafel van Friso Kramer en Wim Rietveld met Ahrend Comfort stoel in een orangerie

Dutch design is geen stijl met vaste kenmerken, maar een manier van ontwerpen: sober, functioneel, vaak met een knipoog. De wortels liggen in het begin van de twintigste eeuw. De Amsterdamse School (ongeveer 1910 tot 1930) maakte expressieve meubels van donker eiken, De Stijl zocht vanaf 1917 juist naar rechte lijnen en primaire kleuren.

Na de oorlog werd het ontwerp nuchterder. Stichting Goed Wonen, opgericht in 1946, wilde betaalbare, eerlijke meubels voor iedereen. Fabrieken als Gispen, Pastoe, Ahrend en Auping werkten met ontwerpers als Friso Kramer, Wim Rietveld, Cees Braakman en Dick Cordemeijer.

De Reply tekentafel op de foto is daar een schoolvoorbeeld van. Friso Kramer en Wim Rietveld ontwierpen hem in 1959 voor Ahrend de Cirkel: een stalen onderstel, een verstelbaar blad en geen onderdeel te veel. De Ahrend Comfort stoel ervoor komt uit dezelfde wereld.

Op de foto: Friso Kramer & Wim Rietveld Reply tekentafel XL – Ahrend de Cirkel, 1959 (€ 555) · Vintage Ahrend ‘Comfort’ stoelen in makoré hout, ca. 1966 (€ 95 per stuk)

Waarom is Dutch design weer zo geliefd?

Nederlands ontwerp past bij hoe veel mensen nu willen wonen: met minder spullen, maar wel met stukken die iets betekenen. Een ontwerp met een naam, een jaartal en een verhaal geeft een interieur meer diepte dan iets wat er alleen goed uitziet.

Daarbij komt de kwaliteit. Deze meubels en lampen zijn gemaakt voor scholen, kantoren en gezinnen, en dus om lang mee te gaan. Wat zestig jaar gebruik heeft doorstaan, kan er nog wel zestig bij.

En het is van hier. Wie een stuk van Leerdam, Pander of Ahrend in huis zet, haalt een stukje Nederlandse geschiedenis binnen. Buitenlandse verzamelaars weten dat al lang; in eigen land groeit die waardering nu ook.

De kracht van Dutch design: materiaal en eenvoud

Dutch design laat zien waar iets van gemaakt is. Staal blijft staal, eiken blijft eiken en glas mag dik en zwaar zijn. Niets wordt weggewerkt achter fineer of krullen; de constructie is vaak het ornament.

Dat geldt ook voor het kleine werk. Glasfabriek Leerdam en de Kristalunie in Maastricht lieten kunstenaars serviezen en unica ontwerpen. De Traditie karaf met zeven glazen op de foto is een ontwerp van W.J. Rozendaal uit 1932–1933 voor de Kristalunie: strak, licht en nog altijd gewoon bruikbaar.

Erboven hangen twee hanglampen van Hiemstra Evolux, zwart met een turquoise glazen ring. Ze zijn klein, maar boven een tafel doen twee op een rij veel. De bedrading van deze lampen is niet gecontroleerd; laat die altijd nakijken door een elektricien.

Op de foto: Set van 2 vintage Hiemstra Evolux hanglampen – zwart met turquoise glasring (€ 395 voor de set) · Art deco Traditie karaf met 7 glazen van W.J. Rozendaal – Kristalunie, 1932–1933 (€ 195)

Dutch design: Hiemstra Evolux hanglampen en Traditie karaf van Rozendaal in een château-eetkamer

Hoe combineer je Dutch design zonder dat het een kantoor wordt?

Dutch design: Pander bureau, Ahrend Comfort stoel en vaas van Roel Olivier in een bibliotheek

Veel Nederlands ontwerp is ooit voor kantoren en scholen gemaakt. Zet je er te veel van bij elkaar, dan voelt een kamer al snel zakelijk. De oplossing is contrast: één strak stuk naast iets ouds, iets zachts of iets wat met de hand is gemaakt.

Het bureau van H. Pander & Zonen uit circa 1920 is zo’n tegenwicht. Het is van eiken, groot en degelijk, en staat op de overgang van art nouveau naar vroege art deco. Met een Ahrend Comfort stoel uit de jaren zestig erachter zie je twee generaties Nederlands ontwerp die elkaar versterken.

Voeg daarna één object toe dat kleur brengt. De dikwandige vaas van Roel Olivier voor Glasfabriek Leerdam, donkerpaars met een donkergele ster onderin, is genoeg. Meer hoeft er op zo’n blad niet te staan.

Op de foto: Pander bureau uit circa 1920 (€ 995) · Vintage Ahrend ‘Comfort’ stoelen in makoré hout, ca. 1966 (€ 95 per stuk) · Unica Design Dikwandige Vaas Roel Olivier Leerdam glas (€ 130)

Waar let je op als je Dutch design koopt?

Kijk eerst naar de maker. Veel stukken zijn gemerkt: een etiket onder een stoel, een stempel in een lade, een signatuur onder een vaas. Unica van Leerdam zijn gesigneerd; aardewerk van Westraven draagt een merk op de bodem.

Let dan op de staat, en wees eerlijk over wat je mooi vindt. Gebruikssporen horen bij meubels die tientallen jaren dienst hebben gedaan. Een opnieuw gespoten frame of een nieuw blad maakt een stuk bruikbaar, maar haalt ook iets van de geschiedenis weg.

Bij glas en aardewerk kijk je naar chips, haarlijnen en kalkaanslag. Houd een vaas tegen het licht en ga met je vinger langs de rand. Kleine oneffenheden uit het maakproces zijn bij mondgeblazen glas normaal.

Bij lampen telt de techniek. De vloerlamp model 353 van W. Hagoort uit de jaren zestig staat op wengé voetjes en is ook zonder kap mooi. De bedrading is niet gecontroleerd; laat die door een elektricien nakijken voordat je de lamp aansluit.

En meet. De ronde eiken bijzettafel in Amsterdamse School-stijl is maar 50 centimeter breed en 65 centimeter hoog, de witte Westraven vaas erop 31 centimeter. Op een foto lijkt alles groter of kleiner dan het is; de maten staan daarom bij elk stuk op onze site.

Op de foto: Ronde eiken bijzettafel – Amsterdamse School-stijl, jaren 20–30 (€ 395) · Westraven vaas met oor – wit gespikkeld aardewerk, Utrecht, jaren 60–70 (€ 55) · Vintage Dutch Design W. Hagoort floor lamp model 353 (€ 645)

Dutch design: bijzettafel in Amsterdamse School-stijl, Westraven vaas en Hagoort vloerlamp in een trappenhuis

Dutch design in een licht, rustig interieur

Nederlands ontwerp heeft ruimte nodig. Tegen een lichte, matte muur lees je de lijn van een stalen frame of de kromming van een leuning veel beter dan in een volle kamer. Witkalk, steen en verweerd hout zijn er de ideale achtergrond voor.

Houd het aantal stukken klein en geef elk stuk een eigen plek. Een daybed bij het raam, een bureau aan de andere kant, één lamp en één vaas: meer heeft een grote kamer niet nodig om af te zijn.

Kies kleuren die al in de stukken zitten: het grijs van staal, de warme tint van teak en eiken, het groen en zwart van glas. Dan hoeft er niets bij te komen.

Dutch design: Cleopatra daybed, Hagoort vloerlamp, Pander bureau en Henkelman vaas in een château-salon

Op de foto: Mid-Century Modern Cleopatra Daybed by Dick Cordemeijer, 1953 (€ 495) · Vintage Dutch Design W. Hagoort floor lamp model 353 (€ 645) · Pander bureau uit circa 1920 (€ 995) · Large Dutch Design Vilma Henkelman, UNICA leerdam Art Glass Vase 1989 (€ 395)

Hoe zou De Huiszwaluw Dutch design toepassen?

Wij beginnen met één stuk waar de kamer om draait. De Cleopatra daybed die Dick Cordemeijer in 1953 voor Auping ontwierp is daar ideaal voor: laag, licht en van alle kanten mooi. Hij staat vrij in de ruimte, niet tegen een muur geschoven.

Daarnaast zetten we iets wat ouder en zwaarder is, zoals het Pander bureau of de bijzettafel in Amsterdamse School-stijl. Dat donkere eiken maakt het staal van de jaren vijftig warmer, en andersom.

Glas en aardewerk komen als laatste. De grote unica vaas van Vilma Henkelman voor Leerdam uit 1989, zwart en groen met kleine gouden spikkels, verdient een plek alleen. Zo’n stuk is een kunstwerk, geen decoratie.

Hieronder zie je wat er op dit moment aan Dutch design in onze collectie staat. De voorraad wisselt; wat verkocht is, vind je terug onder ‘Eerder in onze collectie’.