Naar de inhoud
De Huiszwaluw – vintage interiors
Collectie EN

De werkplek thuis

Uit de bibliotheek van

Thuis werken gebeurt te vaak aan de eettafel, tussen de kruimels, met de rug krom en het licht in het scherm. Een eigen werkplek hoeft geen kamer te zijn. Een blad op de goede hoogte, een stoel die past, licht van opzij en een plek waar de spullen ’s avonds in verdwijnen: meer is het niet. Maar die vier dingen moeten wel kloppen, en dat kun je opmeten.

Waar het bureau staat

Zet het bureau haaks op het raam, zodat het daglicht van opzij komt. Ben je rechtshandig, dan komt het licht het liefst van links: je hand werpt dan geen schaduw op wat je schrijft. Met het raam recht voor je kijk je de hele dag tegen het licht in. Met het raam in je rug spiegelt het in je scherm.

Kies daarna tussen uitzicht en muur. Een uitzicht geeft je ogen rust en je gedachten ruimte. Een lege muur houdt je bij je werk. Ga in elk geval niet met je rug naar de deur zitten. Zit met de deur schuin voor je of opzij en met een wand achter je, dan zit je rustig.

Het kantoor thuis: de les van George Nelson

De Amerikaan George Nelson (1908–1986) was architect en schrijver voordat hij meubels ontwierp. Met Henry Wright schreef hij het boek Tomorrow’s House, en daarin stond de Storagewall: een wand die zelf kast is en waarin alles verdwijnt wat anders door de kamer zwerft. Het tijdschrift Life liet het idee in 1945 zien. De directeur van meubelfabriek Herman Miller las het boek en vroeg Nelson, die nog nooit een meubel had ontworpen, bij zijn bedrijf. Van 1947 tot 1972 leidde Nelson er de ontwerpafdeling.

In 1946 ontwierp hij een bureau voor thuis. Geen donker blok zoals op kantoor, maar een licht blad op dunne stalen poten, met een uitschuifbare bak van geperforeerd aluminium voor de mappen. In 1958 volgde het Swag Leg-bureau, op gebogen stalen poten, met achter op het blad een rij open vakjes in kleur.

De les zit in die twee ideeën samen. Een bureau in huis mag licht zijn, omdat het bergen ergens anders gebeurt: in de wand, in een kast, in vakjes aan de achterrand.

Kijk onder het blad: de les van Jean Prouvé

De Fransman Jean Prouvé (1901–1984) uit Nancy leerde het vak als smid en opende in 1923 zijn eerste werkplaats. Hij werkte met gevouwen plaatstaal, dat hij sinds de jaren twintig voor zijn stoelen gebruikte. In 1934 maakte hij de Standard-stoel, en begin jaren vijftig de tafels en bureaus die Compas heten: de schuine stalen poten staan gespreid als de benen van een passer. Le Corbusier noemde hem een constructeur, iemand in wie de architect en de ingenieur samenvallen.

Bij Prouvé zie je aan een meubel hoe het in elkaar zit en waar de kracht heen gaat. Kijk zo ook naar je eigen bureau, en begin van onderen. Het blad is een plank; het onderstel bepaalt of je er kunt werken. Staan de poten ver genoeg uit elkaar voor je benen? Zit er een regel in de weg waar je knieën komen? Leun er met twee handen op en duw: een bureau dat wiebelt als je schrijft, went nooit.

Een blad dat kantelt: de tekentafel

In Nederland werkte Friso Kramer (1922–2019) van 1948 tot 1963 bij fabriek De Cirkel. In 1953 maakte hij er de Revolt-stoel, met poten van gevouwen plaatstaal in plaats van ronde buis. Met Wim Rietveld (1924–1985), een zoon van Gerrit Rietveld, ontwierp hij voor dezelfde fabriek de tekentafel Reply: hetzelfde soort onderstel, met een blad dat je schuin kunt zetten.

Dat schuine blad is geen detail. Wie tekent, leest of met de hand schrijft, buigt boven een vlak blad zijn nek. Op een hellend blad komt het werk naar je toe en blijft je rug recht. De oude lessenaar en de schuine klep van een secretaire zijn op hetzelfde inzicht gebouwd.

De maten

Een bureau met een vast blad is 72 tot 76 cm hoog, meestal 74. De zitting van je stoel hoort daar 27 tot 30 cm onder te zitten. Je zit goed als je voeten plat op de vloer staan, je knieën een rechte hoek maken en je onderarmen ontspannen op het blad liggen zonder dat je schouders omhoog komen.

Onder het blad heb je vrije beenruimte nodig van minstens 60 cm breed en 65 cm diep. Voor een beeldscherm is een blad van 80 cm diep het prettigst en 120 cm breed ruim genoeg. Voor een laptop of schrijfwerk red je het met 60 cm diep. Het scherm staat op armlengte, met de bovenrand op ooghoogte of iets eronder.

Licht op het blad

Overdag doet het raam het werk. ’s Avonds heb je een bureaulamp nodig die het blad verlicht en niet je ogen. Zet hem aan de kant van de hand waarmee je niet schrijft, met de kap onder ooghoogte, zodat je de lichtbron zelf niet ziet. Een lamp van 3000 kelvin geeft helder licht dat niet kil wordt; 450 tot 800 lumen is genoeg voor een blad.

Een werkplek die ’s avonds verdwijnt

Staat het bureau in de woonkamer, dan moet het werk ’s avonds uit het zicht. Daar is de secretaire voor uitgevonden. De klep gaat open en is je schrijfblad, met erachter vakjes en laatjes. De klep gaat dicht en er staat een kast.

Heb je een open bureau, maak dan zelf een klep. Eén lade of één doos waar aan het eind van de dag alles in gaat. Zet het bureau buiten de zichtlijn van de bank, of met de smalle kant naar de kamer.

Rust op het blad

Op het blad hoort alleen wat je elke dag gebruikt: het scherm of het schrijfblok, een lamp, een bakje voor pennen. Alles wat je eens per week pakt, gaat in een lade. Alles wat je eens per maand pakt, gaat in een kast. Houd het midden van het blad leeg, een vlak van ongeveer 60 bij 40 cm recht voor je.

De werkplek, stap voor stap

Kies eerst de plek: haaks op het raam, de deur in zicht, een wand achter je. Meet dan de hoogte van het blad en stel de stoel zo in dat de zitting 27 tot 30 cm lager zit. Zet het scherm op armlengte en til het zo nodig op een paar boeken tot de bovenrand op ooghoogte komt.

Zet daarna de lamp neer, aan de goede kant. Haal alles van het blad en leg alleen terug wat je vandaag nodig hebt. Werk er een week en schuif dan pas: een bureau staat zelden de eerste keer goed.

Zo doe je het met oude stukken

Een oud bureau is gemaakt om aan te schrijven, en dat merk je. Het blad is van massief hout, linoleum of leer en voelt warm onder je handen. De laden lopen op hout en de poten staan vast. Meet wel voordat je kiest. Oude bureaus zijn soms een paar centimeter hoger of lager dan 74 cm, en tussen twee ladeblokken is de opening voor je benen vaak smal. Is die opening 60 cm of breder en past je stoel eronder, dan zit je goed.

Een oud bureau met een stoel van nu is een goede combinatie. Je rug zit de hele dag op die stoel, dus daar mag alles aan verstelbaar zijn; het bureau geeft de kamer karakter. Een secretaire is de mooiste oplossing voor de woonkamer, en een tekentafel voor wie ruimte heeft.

Haal vanavond je blad helemaal leeg en leg alleen terug wat je morgen nodig hebt. Draai de tafel een kwartslag naar het raam en kijk morgenochtend hoe het licht valt. Zoek je daarna een bureau, een secretaire of een stoel met een verleden, kom dan eens kijken bij De Huiszwaluw. Daar staan stukken die al een leven achter zich hebben en waar al heel wat brieven aan zijn geschreven.

Geschreven door De Huiszwaluw

← Terug naar de bibliotheek Naar onze bureaus →