
Bamboe ziet eruit als hout en wordt gebruikt als hout, maar het is een gras. De stengel is hol, licht en verrassend sterk. In Azië worden er al heel lang meubels van gemaakt. In Europa werd bamboe twee keer een grote mode: aan het eind van de negentiende eeuw, toen iedereen iets uit het Verre Oosten in huis wilde, en opnieuw in de jaren zestig en zeventig. Daartussen en daarnaast is het eindeloos nagemaakt in gewoon hout.
Wat het is
Bamboes vormen een eigen onderfamilie, de Bambusoideae, binnen de grassenfamilie Poaceae. Er zijn meer dan 1.400 soorten in 115 geslachten. De meeste groeien in warme, vochtige streken, in de tropen en in gebieden met een warm gematigd klimaat.
Een bamboestengel bestaat uit leden en knopen. De leden, de stukken tussen de knopen, zijn bij de meeste soorten hol. Een boom wordt elk jaar dikker; bamboe doet dat niet. De stengel komt op zijn volle dikte uit de grond en wordt daarna niet meer dikker. Bamboe hoort bij de snelst groeiende planten ter wereld: sommige soorten groeien 91 centimeter in één etmaal.
Net als hout is bamboe van nature sterk in verhouding tot zijn gewicht. Dat maakt het geschikt voor een frame: een tafeltje of een rek van bamboe til je met twee vingers op.
Het Oosten en de eerste namaak
In China is het bamboemeubel een eigen stijl met een traditie van duizenden jaren. In Europa kende men het eerst vooral van afbeeldingen en van wat de handel op Azië meebracht. Wie de smaak wilde volgen, liet het namaken.
Het beroemdste voorbeeld staat in Engeland. Voor het Royal Pavilion in Brighton, het lustslot van de latere koning George IV, werden meubels gemaakt van beukenhout dat zo is gesneden en geschilderd dat het op bamboe lijkt, met panelen van gevlochten rotan. In de bibliotheek van het paleis staan nog steeds twee boekenkasten van zulk nagemaakt bamboe.
De negentiende eeuw: de mode voor Japan
In de tweede helft van de negentiende eeuw ging Japan open voor de handel en raakte Europa in de ban van alles wat Japans was. De Britten maakten er kennis mee op de wereldtentoonstelling van 1862 in Londen, waar Sir Rutherford Alcock, de Britse gezant in Japan, een verzameling Japanse kunst liet zien.
Daarna kwam het bamboemeubel op. Engelse fabrikanten, vooral in Londen en Birmingham, maakten van ingevoerde bamboe tafeltjes, etagères, kapstokken en kastjes, vaak met een blad of paneel van lakwerk.
In Parijs was het Perret et Vibert. Het huis is opgericht in 1872 en zat aan de rue du Quatre-Septembre. Het maakte fauteuils, stoelen en banken van bamboe, rotan en vlechtwerk, verkocht daarnaast meubels uit Japan en India, en kreeg op de wereldtentoonstelling van 1889 twee gouden medailles. Later noemde het zich Maison des Bambous. Zoals de meeste modes ging ook deze voorbij, en bamboe raakte uit de gratie.
Namaakbamboe: faux bamboo
Naast het echte bamboe bleef de namaak bestaan. Namaakbamboe, in de handel faux bamboo, is gewoon hout dat op de draaibank ringen heeft gekregen die op knopen lijken. Britse makers gebruikten daar vaak beuken voor, Amerikaanse liever esdoorn.
Namaakbamboe is geen minder soort. Het is massief hout, en je vindt er ook grote meubels van, zoals bedden en bureaus. Het is alleen iets anders dan bamboe, en dat hoort er eerlijk bij te staan.
De jaren zestig en zeventig
In de jaren zestig en zeventig kwam bamboe terug, nu samen met rotan. De Milanese ontwerpster Gabriella Crespi (1922–2017) tekende tussen 1972 en 1975 een hele collectie van bamboe en rotan: rotan was in haar kringen in de mode, en ze hield van het materiaal omdat het sterk is en zich voor veel laat gebruiken. Veel bamboe dat je nu vindt, komt uit die jaren.
Bamboe of rotan
De twee worden voortdurend door elkaar gehaald, en ze zitten ook vaak samen in één meubel. Het verschil is eenvoudig. Bamboe is een gras met een holle stengel. Rotan is de stengel van een klimpalm en is massief. Rotan buigt goed en wordt gebruikt voor de ronde vormen, en de buitenlaag ervan dient als bindwerk om de verbindingen. Over rotan staat een eigen boek op deze plank.
Zo herken je echt bamboe
Kijk eerst naar de knopen. Bij echt bamboe zitten ze nooit precies even ver uit elkaar en is geen knoop gelijk aan de andere. Bij namaakbamboe zijn de ringen gedraaid: ze zijn allemaal hetzelfde en staan op regelmatige afstand.
Kijk dan naar een uiteinde, onder een poot of aan de achterkant. Echt bamboe is hol. Namaakbamboe is massief en je ziet er de nerf van het hout. Til het stuk ten slotte op. Echt bamboe is veel lichter dan je verwacht, namaakbamboe weegt wat een houten meubel weegt.
Waar je op let als je koopt
Bamboe kan in de lengte splijten. Dat komt door wisselingen in de luchtvochtigheid, en het begint meestal bij een knoop. Een fijne barst in één lid is een schoonheidsfout. Een poot die over de hele lengte openstaat, draagt niet meer.
Kijk ook naar kleine ronde gaatjes met fijn poeder eronder. Bamboe bevat veel zetmeel en trekt daarmee een kever aan, Dinoderus minutus, die juist gedroogd bamboe aantast. Vers poeder betekent dat hij er nog in zit. Voel verder of de verbindingen vastzitten en of het bindwerk nergens loslaat. Bij lakpanelen kijk je of de lak niet schilfert.
Verzorging in het kort
Zet bamboe niet naast de verwarming en niet in de volle zon: droogte en snelle wisselingen doen het splijten. Stof het af met een zachte borstel en gebruik weinig water. Meer staat in het boek Rotan en riet verzorgen op de plank Onderhoud.
Waarom wij ervan houden
Bamboe is licht en luchtig, en het brengt iets van buiten naar binnen. Een bamboe tafeltje naast een strakke bank of onder een raam maakt een kamer losser zonder hem voller te maken. De kleur is warm en mat, en de knopen geven elk stuk zijn eigen ritme. De stukken van bamboe en van namaakbamboe uit onze collectie vind je hieronder, en ze hebben allemaal al een leven achter zich.
Geschreven door De HuiszwaluwBamboe
De achttiende eeuw
Art nouveau
Tijdloos
De achttiende eeuw
1736 Chinees blauw-wit bord met tuinhek, pioen en bamboe € 160Art nouveau
1900 Handdoekrek in bamboe-imitatie € 95Tijdloos
Klein oud voetenbankje van bamboe met leren blad € 1359 stukken van bamboe vonden een nieuw thuis
Grote Carstens keramiek vaas met bamboedecorVerkocht
Vintage Design Bamboe Bohemian Brutalist Tuigleer Fauteuil jaren 70Verkocht
Vintage Boho Design Bamboe salontafel jaren 80Verkocht
Italian Faux Bamboo Design Giorgetti chairVerkocht
Eclectisch Design Schilderij Bamboe ZilverreigersVerkocht
Vintage Maison Jansen Style Bamboe bijzettafelVerkocht
Retro Vintage bijzettafel bamboe geel ronde vormen jaren 60Verkocht
Retro Vintage Bamboe salon set fauteuiltjes & tafel jaren 50Verkocht
Super leuke Retro Vintage Bamboe Bistrotafel jaren 50VerkochtZoek je iets van bamboe?
Laat het ons weten. We kopen elke week in en melden het als er iets binnenkomt.