Naar de inhoud
De Huiszwaluw – vintage interiors
Collectie EN

Teak

Uit de bibliotheek van

Teak is het hout van de jaren vijftig en zestig. Het zit in Deense dressoirs, in Nederlandse wandmeubels en in talloze salontafels, stoelen en lampen uit die tijd. Het is warm van kleur, rustig van tekening en bijna niet kapot te krijgen. Daarom zijn er nog zoveel stukken van, en daarom worden ze na zestig jaar alleen maar mooier.

Wat teak is en waar het vandaan komt

Teak komt van de boom Tectona grandis, een loofboom uit de lipbloemenfamilie. Hij groeit van nature in Zuid- en Zuidoost-Azië, onder meer in India, Myanmar, Thailand en Laos. Een volwassen boom wordt 30 tot 40 meter hoog. In de bossen van Myanmar staat bijna de helft van al het teak dat nog in het wild groeit. Daarnaast wordt de boom aangeplant in tropisch Azië, Afrika en Latijns-Amerika. Het meeste teak dat nu wordt geoogst, komt van plantages in Indonesië.

Het kernhout is goudbruin tot middenbruin en wordt met de jaren donkerder. De draad loopt meestal recht en de structuur is vrij grof. Teak bevat van nature veel olie. Daardoor voelt onbehandeld hout licht vettig aan en kan het goed tegen water en weer. Gedroogd weegt het ongeveer 655 kilo per kubieke meter: stevig, maar niet zwaar.

Van scheepsdek naar dressoir

Lang voordat teak in de huiskamer kwam, was het hout voor schepen: voor rompen en dekken. Tegen rot en termieten is het zo goed bestand dat het voor andere houtsoorten de maatstaf is. Blijft het buiten onbehandeld, dan wordt het zilvergrijs.

In de jaren vijftig werd teak het gezicht van het Deense meubel. Finn Juhl (1912–1989) werkte bij voorkeur in teak en andere donkere houtsoorten, terwijl veel van zijn Deense collega’s voor eiken kozen. Ook veel vroege ontwerpen van Hans Wegner (1914–2007) zijn in teak uitgevoerd, en Ole Wanscher tekende in 1951 een teakhouten fauteuil voor de fabriek France & Søn. Arne Vodder (1926–2009), een leerling van Juhl, werkte vooral in palissander en teak. Zijn meubels voor de fabriek Sibast vonden in Amerika veel kopers. Rond 1963 bereikte de verkoop van Deense meubels haar hoogtepunt.

Nederland deed mee. Wébé in Beneden-Leeuwen, opgericht in 1938 en genoemd naar de families Walraven en Bevers, groeide in de jaren vijftig en zestig uit tot een van de grotere meubelfabrieken van het land, met ongeveer 150 werknemers. Louis van Teeffelen (1921–1972) ontwierp er van 1955 tot 1967. Van hem zijn de wandmeubels in teak die je zelf samenstelt, met messing ophangbeugels en zwarte poten.

Massief en fineer

Een teakmeubel is zelden helemaal massief. Poten, regels, grepen en randen zijn van massief hout. De grote vlakken, zoals een tafelblad, een kastdeur of een zijwand, zijn meestal gefineerd: een dun laagje teak op een drager van plaat. Dat is geen bezuiniging waar je voor moet schrikken. De maker kon zo de tekening van het hout over een hele kastwand laten doorlopen.

Voor jou als koper maakt het wel verschil. Massief hout kun je schuren en opnieuw oliën, keer op keer. Fineer is dun: wie te hard schuurt, is erdoorheen.

Afrormosia en iroko

Twee Afrikaanse houtsoorten lijken zo op teak dat ze ook als Afrikaans teak zijn verkocht. Familie van teak zijn ze niet. Afrormosia (Pericopsis elata) komt uit West-Afrika. Het is geelbruin, soms met een rode of olijfkleurige zweem, en wordt net als teak donkerder. De structuur is fijner en gelijkmatiger dan die van teak, en het hout heeft van zichzelf meer glans. Waar afrormosia in een vochtige omgeving ijzer raakt, ontstaan donkere vlekken.

Iroko (Milicia excelsa) groeit in tropisch Afrika. Het is geel tot goudbruin en wordt ook donkerder. De draad loopt kruiselings en de structuur is middelgrof tot grof. Een eigen geur heeft het niet.

Zo herken je teak

Kijk eerst naar de kleur: goudbruin tot warm middenbruin, met een rustige, rechte streep. Ga dan met je hand over een plek zonder lak, bijvoorbeeld de binnenkant van een la. Teak voelt daar een beetje vettig. Vers geschuurd teak ruikt naar leer. Is het hout fijner en glanst het meer, denk dan aan afrormosia. Is de draad onrustig en kruisend, dan kan het iroko zijn.

Wil je weten of een blad massief is, bekijk dan de rand. Bij massief hout loopt de tekening van het bovenvlak door over de rand en zie je aan de kopse kant de groeiringen. Bij fineer zit er een smalle lijst van massief hout omheen, of zie je aan de rand een dun laagje op een andere ondergrond. Kijk ook aan de onderkant en de achterkant: daar is de drager vaak gewoon zichtbaar.

Waar je op let als je een stuk koopt

Loop de randen en hoeken na. Daar laat fineer het eerst los, en daar ontbreken soms stukjes. Strijk met je vlakke hand over het blad: een bobbel of een hol geluid bij het kloppen wijst op fineer dat los zit. Lichte plekken langs de rand verraden dat iemand door het fineer heen heeft geschuurd.

Kijk naar kringen van glazen en naar donkere vlekken van water. Hout verkleurt in het licht, dus onder een vaas of een kleed zit soms een vlak in een andere tint. Trek de laden open, beweeg de poten en kijk of de verbindingen vast zitten. Een stuk dat ooit is gelakt, glanst hard; geolied teak is mat en zijdezacht.

Regels

Teak staat niet op de bijlagen van CITES, het verdrag over de handel in bedreigde soorten. Een oud teakmeubel kun je zonder CITES-papieren kopen en laten verzenden. Iroko staat ook niet op de bijlagen van CITES. Afrormosia staat op bijlage II en geldt op de Rode Lijst als bedreigd.

Verzorging in het kort

Stof een teakmeubel af met een droge, zachte doek en laat er geen water op staan. Geolied teak krijgt af en toe een dunne laag olie, die je daarna droogwrijft. Hoe je dat doet, en wat je beter kunt laten, lees je in het boek Hout verzorgen op de plank Onderhoud.

Waarom wij ervan houden

Teak is rustig hout. Het glanst niet, het schreeuwt niet, en tegen een witte muur geeft het een kamer precies genoeg warmte. In koel daglicht zie je het goud in het bruin; ’s avonds wordt het dieper. En het is gemaakt om te gebruiken: een teakblad waar zestig jaar aan is gegeten, is er mooier op geworden.

De stukken van teak uit onze collectie vind je hieronder. Ze hebben allemaal al een leven achter zich.

Geschreven door De Huiszwaluw

← Terug naar de bibliotheek

Nu te koop

Teak

Eerder in onze collectie

133 stukken van teak vonden een nieuw thuis

Niels O. Møller stoel model 75VerkochtSet van 4 Niels Otto Møller model 75 eetkamerstoelenVerkochtStrakke Vintage Design Fauteuil Zwarte Skai en Teakhout jaren 60VerkochtVintage Design Fauteuil TeakVerkochtDuurzaamheid ontmoet Stijl: Vintage Highboard met Teakhout FineerVerkochtVintage Design Teakhouten Bureau 12 ladesVerkochtMid century Pastoe Cees Braakman Made to measure Teak CabinetVerkocht3 x Niels O. Møller Model 84 Teak Boucle Dining Chair for J.L. Møllers, 1976VerkochtTeak Pastoe Cees Braakman Bureau jaren 60VerkochtPoul Cadovius Modular Floating Wall System Teak Denmark 1950’sVerkochtPoul Cadovius Modular Floating Wall System Teak Denmark, 1950’sVerkochtPoul Cadovius Modular Floating Wall System in Teak, Denmark, 1950’sVerkochtMassief Teakhouten Cadovius Stijl Wandsysteem jaren ca 1958VerkochtPoul Cadovius for Royal System Wall System in Teak, Denmark 1950’sVerkochtNiels O. Møller Model 84 Teak Dining Chair for J.L. Møllers, 1976VerkochtDanish Midcentury Easy Chair Teak red Boucle Wool 1950’sVerkochtVintage Design Fauteuil Teakhout Turquoise jaren 60VerkochtDanish Design Grete Jalk coffee table, Model 622 / 54 Teak France & Son, 1960sVerkochtVintage Design Mimiset Teak Chroom jaren 60VerkochtVintage Design Wand- kapstok Chroom TeakhoutVerkochtVintage Design Teakhout dressoir jaren 60VerkochtVintage Deens Design Voetenbank Ottoman Leer TeakVerkochtVintage Design Topform stoelen Zwarte skai TeakhoutVerkochtVintage Design Teakhouten Stoelen Bi-color jaren 60Verkocht

Zoek je iets van teak?

Laat het ons weten. We kopen elke week in en melden het als er iets binnenkomt.

Mail een zoekopdracht WhatsApp