Naar de inhoud
De Huiszwaluw – vintage interiors
Collectie EN

Wengé

Uit de bibliotheek van

Wengé is het donkerste hout dat je in een Nederlands meubel van de jaren zestig tegenkomt. Bijna zwart van een afstand, van dichtbij diepbruin met een fijne, strakke streep. Het is zwaar, hard en streng, en het past bij de rechte lijnen van die tijd. Wie een wengé tafel of dressoir heeft, heeft een stuk dat geen opsmuk nodig heeft.

Wat wengé is en waar het vandaan komt

Wengé komt van de boom Millettia laurentii, uit de vlinderbloemenfamilie. Hij groeit in Midden-Afrika: in de Democratische Republiek Congo, Congo-Brazzaville, Kameroen, Gabon en Equatoriaal-Guinea. De boom houdt van moerasbos en doet het het best in de streek rond het Mai-Ndombemeer in Congo. Hij wordt 18 tot 27 meter hoog, met een stam van ruim een meter dik.

Het hout is zwaar: gedroogd ongeveer 870 kilo per kubieke meter. Het is hard en zeer sterk, en goed bestand tegen rot en termieten. Daarom is het behalve voor meubels en fineer ook veel gebruikt voor vloeren en trappen.

Kleur en tekening

Het kernhout is middenbruin tot donkerbruin, soms met een rode of gele zweem, met strepen die bijna zwart zijn. De draad is recht en de structuur zeer grof, met grote open poriën. Tussen de donkere vezels liggen brede banden van lichter, zachter weefsel. Die afwisseling geeft wengé zijn kenmerkende tekening: fijne lichte en donkere lijntjes naast elkaar, als een krijtstreep. Glans heeft het van zichzelf weinig.

Met olie wordt wengé bijna zwart. Opvallend is wat licht ermee doet: waar veel hout met de jaren donkerder wordt, kan wengé in de zon juist lichter worden.

Wengé in het Nederlandse meubel

In Nederland hoort wengé bij de jaren zestig en zeventig. Je ziet het in strakke meubels met rechte lijnen en vlakke fronten, vaak naast metaal en glas.

Je komt het tegen bij ’t Spectrum in Bergeijk, waar Martin Visser (1922–2009) vanaf 1954 ontwerper en hoofd van de collectie was. In de handel staat de eetkamerstoel SE82 op zijn naam: een recht frame van massief wengé met een zitting en rug van biezen. Uit dezelfde fabriek komen eettafels en salontafels in wengé.

Ook Pastoe in Utrecht gebruikte het. Cees Braakman was daar tot 1978 ontwerper, en uit de jaren zestig zijn er dressoirs van Pastoe met wengéfineer, soms met witte fronten en op een smal metalen onderstel.

Waar het mee verward wordt

Panga panga (Millettia stuhlmannii) is een nauwe verwant uit Oost-Afrika. Het is zeer donkerbruin met zwarte strepen en lijkt zo op wengé dat de twee door elkaar worden gebruikt en verkocht. Met het blote oog zijn ze nauwelijks uit elkaar te houden.

Wengé is ook de naam van een kleur geworden. Staat er bij een meubel wengé, dan kan ook alleen de kleur bedoeld zijn: een donkere beits op een andere houtsoort. En omdat wengé zo donker is, heeft het zelf weer gediend als vervanger van ebbenhout.

Van palissander onderscheid je het aan de tekening. Palissander heeft grillige zwarte aders die verspringen. Wengé heeft rechte, regelmatige lijntjes en mist de paarse gloed.

Zo herken je wengé

Kijk van dichtbij. Zie je de fijne afwisseling van donkere en lichtere lijntjes, strak naast elkaar, dan is het wengé. Voel met je hand: het oppervlak is niet glad zoals bij teak, je voelt de grove poriën. Til het stuk op of trek een la open. Wengé is merkbaar zwaarder dan teak en eiken.

Bij gebeitst hout zit het donker aan het oppervlak. Zoek een kras, een gesleten rand of de binnenkant van een deur. Komt daar licht hout onder vandaan, dan is alleen de kleur wengé. Bij echt wengé is ook een beschadiging donker.

Of een blad massief of gefineerd is, zie je aan de rand. Bij massief hout loopt de tekening door over de rand en zie je aan de kopse kant de poriën als kleine puntjes. Bij fineer zie je een dun laagje op een andere ondergrond, of een aangelijmde lijst.

Waar je op let als je een stuk koopt

Kijk eerst naar de kleur. Een wengé blad dat jaren bij het raam stond, kan lichter zijn geworden dan de zijkanten en de onderkant. Dat is geen gebrek, maar je moet het wel willen. Til wat op het blad staat op: daaronder zie je de oude, donkere kleur.

Wengé splintert gemakkelijk. Loop met je ogen, niet met je vingers, de randen, hoeken en onderkanten van poten na op uitgebroken stukjes. Bij fineer let je op randen die loslaten. Kijk bij stoelen met biezen of de zitting heel is en of de verbindingen van het frame vast zitten.

De Rode Lijst

Wengé staat op de Rode Lijst van de IUCN, de wereldwijde lijst van bedreigde soorten, als bedreigd. De beoordeling is van 1998. De oorzaken zijn het verdwijnen van het bos waar de boom groeit en te veel kap voor het hout.

Op de bijlagen van CITES, het verdrag over de handel in bedreigde soorten, staat wengé niet. Voor een oud meubel van wengé zijn dus geen CITES-papieren nodig, anders dan bij Rio-palissander. Wel is het een reden te meer om te kiezen voor een stuk dat er al is.

Verzorging in het kort

Stof af met een droge, zachte doek, met de draad mee, zodat er geen pluisjes in de poriën blijven hangen. Houd wengé uit de volle zon als je het donker wilt houden. Meer over olie en was lees je in het boek Hout verzorgen op de plank Onderhoud.

Waarom wij ervan houden

Wengé is stil. Het glanst niet en het vraagt geen aandacht, maar in een lichte kamer met witte muren is één donker stuk genoeg om alles op zijn plaats te zetten. De fijne streep geeft het hout iets van geweven stof. In koel daglicht zie je het bruin, ’s avonds wordt het bijna zwart. Het is hout voor wie van weinig houdt, en dat weinige goed wil hebben.

De stukken van wengé uit onze collectie vind je hieronder. Ze hebben allemaal al een leven achter zich.

Geschreven door De Huiszwaluw

← Terug naar de bibliotheek

Nu te koop

Wengé

Soort
Prijs
1 hangen hier

Zoek je iets van wengé?

Laat het ons weten. We kopen elke week in en melden het als er iets binnenkomt.

Mail een zoekopdracht WhatsApp