Postmodern & Memphis design interieur

Op de foto: Ron Arad ‘The Big Easy’ fauteuil voor Moroso – rood sculptuur voor huis en tuin (€ 695) · Rimadesio Italien Design Mirror “Broken” Signed (€ 395) · Sculpturale zeshoekige poef in wit skai (Nu slechts € 50)

Postmodern design: architectonische lamp Fedon R. en vaas van Gilbert Portanier voor Rosenthal in een gewelfde château-kelder

Postmodern & Memphis in huis: kleur, vorm en een knipoog

Van Memphis Milano tot Ron Arad: design uit de jaren tachtig dat een rustig interieur wakker schudt.

Op de foto: Architectural Lamp from the 80s Fedon R. (€ 295) · Vintage Design Rosenthal Gilbert Portanier vaas jaren 80 (€ 195)

Postmodern en Memphis: design dat regels breekt

Na decennia van strak, functioneel en vooral serieus ontwerp kwam er rond 1980 een tegenbeweging. Ontwerpers hadden genoeg van grijs en beige. Meubels mochten weer kleur hebben, een vreemde vorm, een grap. Dat is postmodernisme: design dat zichzelf niet te serieus neemt.

De bekendste uiting ervan is Memphis, de groep rond Ettore Sottsass in Milaan. Maar het postmoderne interieur is breder: ook het sculpturale leer van De Sede, het staal en glas van Belgo Chrom en de gebogen kunststof van Ron Arad horen erbij.

In dit artikel lees je waar de stijl vandaan komt, waarom hij terug is en hoe je hem toepast zonder dat je huis een decor wordt. Op de beelden staan stukken uit onze eigen collectie; klik op een stuk om het te bekijken.

Wat is postmodern design en wat is Memphis?

Postmodern design: Belgo Chrom eettafel met glazen blad en groene Memphis-stijl stoelen in een château-eetkamer

Het modernisme zocht naar de ene juiste vorm: functioneel, eerlijk, zonder versiering. Postmoderne ontwerpers vonden dat te beperkt. De Amerikaanse architect Robert Venturi vatte het samen met ‘Less is a bore’. Geschiedenis, ornament, kleur en humor mochten terugkomen.

In Italië leidde dat eerst tot Studio Alchimia (1976) en daarna tot Memphis. Ettore Sottsass richtte de groep eind 1980 op; in 1981 stond de eerste collectie in Milaan. Felle kleuren, laminaat met patronen en scheve vormen zorgden voor een schok. De naam komt uit een nummer van Bob Dylan dat die avond op stond.

De stijl werkte door tot ver buiten Milaan. De eettafel van Belgo Chrom op de foto, met zijn gebogen stalen onderstel en glazen blad, komt nog uit de jaren zeventig; de twee stoelen met groene Alcantara en roestvrij staal zijn uit de jaren tachtig. Samen laten ze zien hoe glans en kleur de eetkamer veroverden.

Op de foto: Top Design Belgo Chrom dining table (€ 745) · Memphis Style Belgo Chrom Chairs Stainless Steel Green Velvet 80’s (€ 315)

Waarom is Memphis weer zo geliefd?

Na jaren van wit, grijs en naturel is er weer zin in kleur. Een generatie die de jaren tachtig alleen van foto’s kent, ontdekt hoe vrolijk en vrij dat ontwerp was.

Het past ook bij hoe we nu inrichten: minder sets, meer losse stukken met karakter. Eén postmoderne stoel doet in een kamer wat een schilderij doet. Je hebt er geen heel interieur voor nodig.

En de stukken zijn schaars. Veel ontwerpen zijn in kleine oplages gemaakt, en wat destijds als te gek werd weggedaan, wordt nu gezocht. Goede exemplaren met een bekende ontwerper worden elk jaar moeilijker te vinden.

De kracht van postmodern design: vorm als statement

Een postmodern meubel is eerst een beeld en dan pas een gebruiksvoorwerp. De vorm vertelt iets: een rug als een schild, een armleuning als een vleugel, een poot op een plek waar je hem niet verwacht.

De stoel van Augusto Mandelli en Walter Selva voor Salmistraro laat dat goed zien. Zwarte leren delen omsluiten een zitting van roze fluweel; de stoel is 99 centimeter hoog en heeft vanuit elke hoek een ander silhouet. Zet hem vrij in de ruimte, niet in een hoek.

Erboven hangt de wandlamp van Bruno Gecchelin voor Oluce uit de jaren tachtig: een kap van wit glas met twee zwarte verticale elementen. Zo’n lamp is tegelijk verlichting en grafisch teken op de muur. De bedrading is niet gecontroleerd; laat die door een elektricien nakijken.

Op de foto: 1980s Italy Memphis Style Salmistraro Augusto Mandelli Walter Selva (€ 795) · Bruno Gecchelin Design Wandlamp voor Oluce – Jaren 80 (€ 295)

Memphis-stijl stoel van Mandelli en Selva voor Salmistraro met Oluce wandlamp van Bruno Gecchelin in een bibliotheek

Hoe combineer je postmodern zonder dat het een decor wordt?

Postmodern design: De Sede DS-142 in zwart leer en Rib-fauteuil in een witte kapel

De valkuil van deze stijl is te veel. Vijf kleuren, drie patronen en vier vreemde vormen in één kamer maken er een filmset van. Kies daarom per ruimte één of twee uitgesproken stukken en houd de rest stil.

Zwart helpt daarbij. De De Sede DS-142 van Winfried Totzek uit 1988 is van zwart leer en heeft een rug en armleuningen die je los van elkaar verstelt, van fauteuil tot ligbed. Het ontwerp is net zo eigenzinnig als Memphis, maar de kleur houdt het rustig.

Ertegenover staat de Rib-fauteuil uit de jaren tachtig, met een onderstel van zwart gecoat plaatstaal en ribben van beige skai. Twee sculpturale stoelen, weinig kleur, veel ruimte eromheen: zo wordt postmodern design bijna sereen.

Op de foto: De Sede DS-142 fauteuil / daybed – zwart leer, Winfried Totzek, jaren 80 (€ 1.950) · Rare Midcentury Design Ribchair 80s (€ 495)

Waar let je op als je postmodern design koopt?

Begin bij de ontwerper en de fabrikant. Een naam als Sottsass, Arad of Gecchelin, of een fabrikant als Moroso, Oluce, De Sede of Rosenthal, bepaalt een groot deel van de waarde. Zoek naar etiketten, stempels en signaturen.

Is de maker onbekend, kijk dan naar de vorm en de staat. De stoelen in Memphis Milano-stijl op de foto hebben geen naam, maar wel een uitgesproken jaren-tachtigvorm. Ze zijn opnieuw gestoffeerd met blauwgroene stof; dat hoort een verkoper er altijd bij te zeggen.

Controleer bekleding en oppervlak. Alcantara, fluweel en skai slijten op de randen; kunststof kan verkleuren en laminaat kan aan de hoeken loslaten. Vraag altijd wat origineel is en wat later is vervangen.

Bij spiegels en glas kijk je naar de randen en de signatuur. De spiegel ‘Broken’ van het Italiaanse Rimadesio is gesigneerd en 130 centimeter hoog bij 57 centimeter breed: smal genoeg voor een hal, groot genoeg om een wand te dragen.

En let op de maat van het geheel. Postmoderne fauteuils zijn vaak breder dan je denkt. Meet de plek op en reken ruimte eromheen mee, want deze stukken hebben lucht nodig om tot hun recht te komen.

Op de foto: 5 Memphis Milano style stoelen jaren 80 (€ 845) · Rimadesio Italien Design Mirror “Broken” Signed (€ 395)

Stoelen in Memphis Milano-stijl met Rimadesio spiegel Broken in een château-hal

Postmodern en Memphis in een licht, rustig interieur

Kleur werkt het best tegen een rustige achtergrond. Tegen witkalk, steen en verweerd hout wordt een rode fauteuil of een roze stoel een schilderij. De oude muur maakt het nieuwe ontwerp sterker, en andersom.

Denk in sculpturen. Zet de stukken ruim uit elkaar, zoals in een galerie, en laat de vloer ertussen leeg. Dan zie je de vorm van elk stuk en vechten de kleuren niet met elkaar.

Herhaal één kleur op een tweede plek, bijvoorbeeld het zwart van leer in een lamp of een lijst. Dat is genoeg om samenhang te krijgen zonder dat het bedacht oogt.

Postmodern design: The Big Easy van Ron Arad, De Sede DS-142, Salmistraro stoel en witte poef in een orangerie

Op de foto: Ron Arad ‘The Big Easy’ fauteuil voor Moroso – rood sculptuur voor huis en tuin (€ 695) · De Sede DS-142 fauteuil / daybed – zwart leer, Winfried Totzek, jaren 80 (€ 1.950) · 1980s Italy Memphis Style Salmistraro Augusto Mandelli Walter Selva (€ 795) · Sculpturale zeshoekige poef in wit skai (Nu slechts € 50)

Hoe zou De Huiszwaluw postmodern en Memphis toepassen?

Wij zouden beginnen met The Big Easy van Ron Arad voor Moroso. De vorm gaat terug op de stalen fauteuil die Arad in 1988 maakte; deze rode kunststof uitvoering is een ontwerp uit 1991. Hij is 133 centimeter breed en mag binnen én buiten staan.

Daarnaast een klein, licht stuk als tegenwicht: de zeshoekige poef van wit skai, 35 centimeter hoog, of de spiegel van Rimadesio aan de muur. Zo krijgt het rood gezelschap zonder concurrentie.

Op een plank of vensterbank zetten we één object met decor, zoals de slanke vaas van Gilbert Portanier voor Rosenthal, naast de architectonische lamp van zwart gecoat hout uit de jaren tachtig. Ook bij die lamp is de bedrading niet gecontroleerd; laat die nakijken door een elektricien.

Hieronder zie je wat er op dit moment aan postmodern en Memphis-design in onze collectie staat. De voorraad wisselt; wat verkocht is, vind je terug onder ‘Eerder in onze collectie’.