Naar de inhoud
De Huiszwaluw – vintage interiors
Collectie EN

Europese meubelgeschiedenis 1600–1900

Uit de bibliotheek van
Sfeerbeeld van een licht interieur met een gesneden kast, een fauteuil, een commode en een gecapitonneerde stoel

Tussen 1600 en 1900 veranderde het Europese meubel van een gebruiksvoorwerp dat meestal ter plaatse werd gemaakt in een product dat ook door internationale mode, fabrieken en grote handelsnetwerken werd gevormd. In die drie eeuwen veranderden woongewoonten, materialen en productietechnieken ingrijpend. De bekende namen, barok, rococo, Louis XVI, empire en biedermeier, bieden houvast, maar vertellen nooit het hele verhaal.

Dit boek volgt de ontwikkeling aan de hand van functies, vormen, makers en constructies. Het is geschreven voor wie wil begrijpen waar een meubel vandaan komt en waarop een betrouwbare datering rust. Daarom gaat er evenveel aandacht naar de achterkant van een kast en de opbouw van een stoel als naar de sierlijke voorkant.

De beschrijvingen richten zich op de hoofdlijnen in West- en Midden-Europa. Landen en regio’s volgden daarbij geen gelijke kalender. De jaartallen bij stijlen zijn een richtlijn, en veel tradities overlapten. Een meubel mag een beetje weerbarstig zijn; juist daarin wordt de echte geschiedenis zichtbaar.

De hoofdstukken staan in volgorde van tijd, maar een nieuwe stijl maakte oudere ontwerpen niet meteen ouderwets. Begin bij de periode die het dichtst bij een stuk past en lees daarna de hoofdstukken ervoor en erna. Het laatste deel geeft een vaste volgorde om constructie, hout, beslag, oppervlak en merken na te lopen.

Barok 1600–1715
Régence en vroege Georgian 1690–1740
Rococo 1720–1770
Neoclassicisme 1755–1800
Directoire, empire en regency 1790–1825
Biedermeier 1815–1848
Historisme en neostijlen 1830–1900
Arts and Crafts en hervorming 1860–1900
Art nouveau (begin) 1890–1900
De tijdvakken overlappen; de grenzen zijn een benadering en verschillen per land.
Drie stoelen, van links naar rechts: Barok, Régence en vroege Georgian, Rococo
Barok1600–1715
Régence en vroege Georgian1690–1740
Rococo1720–1770
Drie stoelen, van links naar rechts: Neoclassicisme, Directoire, empire en regency, Biedermeier
Neoclassicisme1755–1800
Directoire, empire en regency1790–1825
Biedermeier1815–1848
Drie stoelen, van links naar rechts: Historisme en neostijlen, Arts and Crafts en hervorming, Art nouveau (begin)
Historisme en neostijlen1830–1900
Arts and Crafts en hervorming1860–1900
Art nouveau (begin)1890–1900
De negen tijdvakken van de tijdlijn, elk met een stoel.

De meubelwereld rond 1600

Een meubel uit 1600 hoort bij een andere woonwereld dan een meubel uit 1900. In het huis van die tijd waren vertrekken nog niet zo strak naar functie ingedeeld als later. Eten, werken, ontvangen en slapen konden in dezelfde kamer gebeuren. Kisten bewaarden kleding, textiel, documenten en kostbaarheden; banken en tafels werden verplaatst wanneer de ruimte voor iets anders nodig was. Een kast of stoel was daardoor niet alleen een gebruiksvoorwerp, maar ook een zichtbaar teken van bezit en stand.

Sfeerbeeld van een zeventiende-eeuws interieur met een eiken kast, een klaptafel en biezen stoelen
Een zeventiende-eeuwse kamer: eiken kast, klaptafel en biezen stoelen
Pen-en-gatverbinding, vastgezet met houten pennen
Pen-en-gatverbinding, vastgezet met houten pennen
De achterkant: ruw gezaagde planken en gesmede spijkers
De achterkant: ruw gezaagde planken en gesmede spijkers
Eiken kist met een gesneden boog en ijzeren beslag
Eiken kist met een gesneden boog en ijzeren beslag
Uit onze eigen collectie

De meeste Europese meubels werden gemaakt binnen plaatselijke ambachtelijke tradities. Het vak was georganiseerd in werkplaatsen, gilden en een leertijd, al liepen de regels per stad en land uiteen. Een meester-meubelmaker combineerde kennis van hout, maatvoering, gereedschap en constructie met gevoel voor de plaatselijke smaak. De ontwikkeling verliep daardoor niet in heel Europa gelijk: wat aan het Franse hof al uit de mode was, kon elders nog tientallen jaren worden gemaakt.

In de Noordelijke Nederlanden, Engeland en delen van Duitsland was eikenhout een vertrouwd constructiemateriaal. In Italië en Zuid-Europa werden onder meer walnoot en andere houtsoorten uit de streek veel gebruikt. Het uiterlijk kon variëren van sober en bijna onversierd tot heel rijk gesneden. Het is een misverstand dat alle zeventiende-eeuwse meubels donker waren toen ze werden gemaakt: latere waslagen, verkleuring, rook, vuil en behandelingen hebben veel oppervlakken sterk veranderd.

Een kast werd meestal opgebouwd uit stijlen, regels en panelen. De panelen konden werken wanneer de luchtvochtigheid veranderde, terwijl het dragende raamwerk de vorm hield. Pen-en-gatverbindingen, houten pennen en zwaluwstaarten horen bij de basistechnieken; hoe ze zijn uitgevoerd vertelt meer over een stuk dan één willekeurig schroefje. Bij grote kasten zijn oude herstellingen en vervangen delen bovendien eerder regel dan uitzondering.

De renaissance bleef nog lang invloedrijk. Bouwkundige vormen als pilasters, lijsten, frontons en symmetrische vlakverdelingen werden vertaald naar kasten, buffetten en schrijftafels. De versieringen waren ontleend aan klassieke voorbeelden, prenten en modellen uit het atelier. In de loop van de eeuw kwamen daar beweeglijker barokke vormen bij. Het was geen plotselinge breuk, maar een geleidelijke verschuiving in verhoudingen en ornament.

Het beste vertrekpunt bij een vroeg meubel is daarom niet de vraag ‘is dit barok?’, maar de vraag wat voor stuk het precies is: een kist, kast, kabinet, tafel of zitmeubel. Kijk daarna naar de opbouw, de achterzijde, het beslag, de houtkeuze en de sporen van lang gebruik. Pas wanneer die gegevens samen een overtuigend beeld geven, wordt een stijlnaam een bruikbaar onderdeel van de datering.

Waar je op let: een constructie van stijlen, regels en panelen, vaak in degelijk eikenhout. Bouwkundige ornamenten en een duidelijke horizontale of verticale indeling. En altijd de achterzijde, de oorspronkelijke bodemplanken en de oude sporen van gebruik en herstel.

De barok en de Europese pronkcultuur (circa 1650–1715)

In de tweede helft van de zeventiende eeuw werden meubels in vorstelijke en rijke burgerlijke huizen steeds nadrukkelijker een middel om status te tonen. De barok werkte met contrast, plastische beweging, sterke silhouetten en een voorkeur voor bijzondere materialen. Monumentale kasten, tafels met zware onderstellen en rijk gestoffeerde stoelen konden deel uitmaken van een zorgvuldig geregisseerd interieur. Het woord ‘barok’ is bruikbaar als stijlaanduiding, maar omvat heel verschillende uitvoeringen in Italië, Frankrijk, Duitsland, Engeland en de Republiek.

De burgerlijke barok van de Republiek: een eiken kast met bolpoten en een zware kroonlijst
De burgerlijke barok van de Republiek: een eiken kast met bolpoten en een zware kroonlijst
Gedraaide bolpoot en kruisregel
Gedraaide bolpoot en kruisregel
Bloemenmarqueterie in verschillende houtsoorten
Bloemenmarqueterie in verschillende houtsoorten
Diep snijwerk met een mascaron tussen bladeren
Diep snijwerk met een mascaron tussen bladeren
Uit onze eigen collectie

Onder Lodewijk XIV, koning van Frankrijk van 1643 tot 1715, werd hofkunst een instrument van koninklijke vertoning. De werkplaatsen rond de kroon maakten meubels die bij het paleis pasten: monumentaal, kostbaar en vaak met verguld brons, exotisch fineer of inlegwerk. Meubels stonden niet op zichzelf; wandbetimmering, spiegels, tapijten en lichtarmaturen vormden één geheel. In de Engelse en Nederlandse handel liepen daarnaast eigen tradities, waardoor het Franse hof nooit de enige bron van vernieuwing was.

Een belangrijk meubeltype werd het kabinet, soms op een los onderstel. Achter twee deuren konden kleinere laden, vakken en een nis in het midden schuilgaan. Sommige kabinetten dienden om verzamelingen, documenten of zeldzame materialen te bewaren. In de Republiek groeide de belangstelling voor exotische houtsoorten, het zwarte effect van ebbenhout en fijn inlegwerk mee met de internationale handel. Amsterdamse werkplaatsen bouwden een eigen naam op; het Rijksmuseum beschrijft onder anderen Herman Doomer en Jan van Mekeren.

Jan van Mekeren is bekend om heel verfijnde bloemenmarqueterie: boeketten en bloempatronen die zijn samengesteld uit verschillende houtsoorten. Daarachter zit een dragende houten constructie. Versiering en constructie moeten elk apart worden onderzocht; dezelfde motieven maken van twee meubels nog geen werk van dezelfde maker. Het Rijksmuseum onderzoekt zulke stukken juist op bouwtechniek, materialen en conservering.

Voor Frans luxe-inlegwerk is de naam André-Charles Boulle (1642–1732) beroemd geworden. In het zogenoemde boullewerk worden onder meer messing en schildpad in contrasterende motieven gecombineerd. De techniek bestond niet alleen bij Boulle; de term wordt ook gebruikt voor verwant werk van andere makers en uit latere tijd. Een kast met ornament in de trant van Boulle is dus niet vanzelf zeventiende-eeuws en al helemaal niet vanzelf van zijn hand.

De barok kende tegelijk eenvoudiger burgerlijke varianten. Een gedraaide tafelpoot, een zwaar geprofileerde kastlijst of een gesneden paneel kon een plaatselijke uitvoering van een bredere vormentaal laten zien. Wie een meubel ‘barok’ noemt, doet er goed aan het stijlwoord te koppelen aan een periode en een streek: bijvoorbeeld ‘Noord-Nederlandse kast, tweede helft zeventiende eeuw, met barokke ornamentiek’ in plaats van een Franse toeschrijving zonder grond.

Op de internationale markt zijn veel negentiende-eeuwse herhalingen van de barok te vinden. Die kunnen uitstekend gemaakt zijn en zelf echt antiek zijn, maar ze komen niet uit de tijd van Lodewijk XIV. Constructie, beslag, veroudering van het hout, zaagsporen en documentatie moeten daarom in samenhang worden bekeken. Een overtuigend oud uiterlijk is nooit op zichzelf bewijs voor een vroege datering.

Waar je op let: krachtige profielen, gedraaide onderdelen, snijwerk als beeldhouwwerk en zware silhouetten. Bij luxe kabinetten fineer, contrasterend inlegwerk en soms rijk metaalbeslag. En bedenk dat versiering in de trant van Boulle ook in latere herlevingsstijlen voorkomt.

Van statigheid naar comfort (circa 1690–1740)

Rond 1700 veranderden de Europese woonvormen. In welgestelde kringen werden interieurs kleiner, comfortabeler en geschikter voor het gesprek. Zitmeubels kregen een grotere rol, terwijl tafels en kasten zich aanpasten aan nieuw gebruik. Er ontstonden ook nieuwe meubeltypen voor schrijven, lezen, theedrinken en het tonen van porselein. Het is verleidelijk deze verandering simpelweg ‘van barok naar rococo’ te noemen, maar in werkelijkheid liepen verschillende ontwikkelingen per streek door elkaar.

Engelse kamer rond 1715: walnoten stoelen rond de theetafel
Engelse kamer rond 1715: walnoten stoelen rond de theetafel
De cabriolepoot met een ronde padvoet
De cabriolepoot met een ronde padvoet
Gespiegeld walnootfineer met een messing druppelgreep
Gespiegeld walnootfineer met een messing druppelgreep
Lakwerk naar Aziatisch voorbeeld
Lakwerk naar Aziatisch voorbeeld
Uit onze eigen collectie

In Frankrijk verwijst de term régence in strikte, politieke zin naar het regentschap van 1715 tot 1723. Als naam voor een meubelstijl heeft hij ruimere en minder vaste grenzen. In deze overgangstijd hielden veel meubels nog iets monumentaals, maar de omtrek werd beweeglijker en de versiering lichter. De gebogen poot kreeg steeds meer aandacht. In deze meubels is zowel het werk van de voorgaande generatie als de latere rococo te herkennen.

Engeland kende onder William and Mary (1689–1702), Queen Anne (1702–1714) en in de eerste Georgian decennia een eigen ontwikkeling. Walnootfineer, gebogen stoelpoten en vormen met een rustige elegantie worden vaak met de Queen Anne-smaak verbonden. Een stoel met een brede middenspijl in de rug, cabriolepoten en een comfortabele zitting hoort bij die wereld. Toch waren die kenmerken niet alleen Engels en bleven ze lang in gebruik, ook in latere kopieën.

De invoer uit Azië veranderde de smaak. Lakwerk, porselein en prenten wekten belangstelling voor Oost-Aziatische vormen en versieringen. Het is belangrijk dit niet voor te stellen als een Europese uitvinding: Europese meubelmakers namen motieven en materialen over uit bestaande Aziatische kunsttradities, vaak via de handel en soms door nabootsing. Zo ontstonden meubels waarin een plaatselijke constructie en een internationaal ornament elkaar ontmoetten.

De groeiende vraag naar bepaalde houtsoorten en luxe afwerkingen maakte het onderscheid zichtbaar tussen een dragend binnenwerk en een sierlijke buitenhuid. Met fineer kon een zeldzame houttekening over een groter oppervlak worden verdeeld dan met massief hout. Een sierlijk oppervlak betekent daarom niet dat het meubel helemaal uit dat kostbare hout bestaat. Fineer was vaak juist een teken van groot vakmanschap.

Deze overgangstijd is lastig te dateren, omdat veel kenmerken tot diep in de achttiende eeuw doorlopen. Een gebogen poot zegt weinig wanneer de rest van het meubel niet is onderzocht. De verhoudingen, de afwerking van de rugzijde, de houtkeuze, de vorm van de laden en de oorspronkelijke stoffering geven samen een veel geloofwaardiger beeld dan één herkenbaar ornament.

Waar je op let: de overgang van zware bouwkundige vormen naar beweeglijke lijnen en meer comfort. Walnootfineer en cabriolepoten komen in verschillende landen en perioden voor. Vergelijk daarom het hele silhouet, niet alleen de vorm van poot of rug.

Rococo: beweging en verfijning (circa 1720–1770)

De rococo ontwikkelde zich in Frankrijk in de jaren 1720 en 1730 en verspreidde zich daarna via hofkringen, prenten, ambachtslieden en handel door Europa. Het ornament werd beweeglijker, vaak asymmetrisch, en ontleend aan rocailles, schelpen, bladeren en grillige vormen uit de natuur. In plaats van het nadrukkelijk monumentale van de barok staat bij veel rococomeubels het levendige spel tussen lijn, vlak en ornament voorop. Het was een vormentaal die zich bijzonder goed leende voor zitmeubels, tafels, commodes en kleine kastjes.

Franse salon rond 1750: een bergère en een commode met gebogen front
Franse salon rond 1750: een bergère en een commode met gebogen front
Montuur van verguld brons met rocailles
Montuur van verguld brons met rocailles
Gesneden schelp en bloemen op een fauteuilrug
Gesneden schelp en bloemen op een fauteuilrug
Sfeerbeeld van een achttiende-eeuwse meubelmakerswerkplaats met fineer, een zwaluwstaartverbinding en snijwerk
In de werkplaats: fineer, verbindingen en snijwerk
Uit onze eigen collectie

Een Franse fauteuil à la reine heeft een tamelijk vlakke rug; bij een fauteuil en cabriolet omsluit de rug de zitter meer. Ook bergères, met gesloten zijkanten en een comfortabele bekleding, kregen een vaste plaats in de salons van de elite. In zo’n interieur hoorde het meubilair bij het sociale ritueel van ontvangen, praten, kaarten en muziek maken. Comfort was niet langer ondergeschikt aan vertoon.

De Franse commode kreeg verfijnde gebogen fronten, zorgvuldig gekozen fineer en vaak rijk gevormde monturen van verguld brons. De maker van de gefineerde kast, de ébéniste, werkte in een netwerk van andere gespecialiseerde ambachtslieden, onder wie bronsgieters, ciseleurs, marmerleveranciers en stoffeerders. Een meubel van hoge kwaliteit was vaak het werk van meerdere werkplaatsen, en niet van één ontwerper die alles eigenhandig maakte.

Tot de bekendste Parijse ébénistes van de achttiende eeuw horen Bernard II van Risenburgh, vaak aangeduid met zijn stempel BVRB, en Jean-François Oeben. Hun werk laat de enorme technische verfijning van de tijd zien. Het Getty Museum heeft een diepgaand onderzoek gepubliceerd naar Franse rococo-kastmeubels uit de jaren rond 1735 tot 1760. Zulke museumstukken zijn een goed referentiekader, maar een vergelijkbare vorm alleen is niet genoeg om een meubel aan een bepaalde meester toe te schrijven.

In Engeland ontstond een eigen rococo, waarin Frans ornament zich mengde met Engelse voorkeuren en met ontwerpen naar Aziatisch voorbeeld. Thomas Chippendale publiceerde in 1754 de eerste uitgave van The Gentleman and Cabinet-Maker’s Director, een invloedrijk modelboek met ontwerpen in uiteenlopende smaken. Het woord ‘Chippendale’ kan daarom zowel naar de werkplaats van de maker verwijzen als naar meubels in een bredere stijltraditie. Zonder overtuigend bewijs is ‘in de stijl van Chippendale’ juister dan ‘door Chippendale’.

Ook in Nederland en de Duitse gebieden werden rococo-ornamenten toegepast, soms uitbundig, soms ingehouden. Er bestond niet één Europees standaardmodel. Een meubel uit de streek kon een oudere constructie combineren met nieuwe versiering; het kon zelfs tientallen jaren na de komst van de stijl nog worden gemaakt. Juist die mengvormen maken de meubelgeschiedenis boeiender dan een rij strak afgebakende hokjes.

Bij het herkennen van rococo moet je niet alleen naar verguldsel of snijwerk kijken. Een tamelijk sobere tafel kan door haar omtrek, de aanzet van de poten en haar verhoudingen helemaal rococo zijn. Omgekeerd kan een rijk verguld meubel uit de negentiende eeuw de rococo nabootsen zonder uit de achttiende eeuw te komen. Het silhouet is het begin van het onderzoek, niet het einde.

Waar je op let: beweeglijke en vaak asymmetrische ornamenten, schelpvormen en rocailles. Gebogen poten, verfijnde profielen en meer variatie in zitcomfort. Vergelijk met museumstukken, maar schrijf een maker nooit toe op stijl alleen.

Neoclassicisme: de terugkeer van de rechte lijn (circa 1755–1800)

Halverwege de achttiende eeuw groeide de belangstelling voor vormen uit de Griekse en Romeinse oudheid. Opgravingen, reizen, architectuur en gepubliceerde ontwerpen versterkten de nieuwe klassieke smaak. In Frankrijk veranderde het meubel geleidelijk van de beweeglijke omtrek van de rococo naar meetkundige vormen, rechte poten en strakker geordend ornament. Deze ontwikkeling begint vóór de regering van Lodewijk XVI (1774–1792), al wordt de stijl vaak met zijn naam aangeduid.

Franse kamer rond 1780: ovale ruggen en rechte poten
Franse kamer rond 1780: ovale ruggen en rechte poten
Gecanneleerde poot met een rozet
Gecanneleerde poot met een rozet
Lintstrik en lauwerkrans
Lintstrik en lauwerkrans
Cilinderbureau met laatjes en een uitschuifbaar schrijfblad
Cilinderbureau met laatjes en een uitschuifbaar schrijfblad

De zitmeubels laten die verandering helder zien. Ronde, ovale, vierkante en rechthoekige ruggen kwamen voor; poten konden taps toelopen of gecanneleerd zijn als een klassieke zuil. Ornamenten als lauwerkransen, linten, guirlandes en rozetten werden in een vast ritme toegepast. De versiering verdween dus niet: zij werd anders geordend. Een uitstekend Louis XVI-meubel kan even rijk zijn als zijn voorganger uit de rococo, maar de compositie is meestal symmetrischer.

In Frankrijk werkten de beste makers voor het hof en voor vermogende particulieren. Jean-Henri Riesener, leerling en opvolger van Oeben, werd bekend om verfijnde constructies en mechanische vondsten. In dezelfde tijd ontstonden elegante schrijfbureaus, secretaires en commodes waarin ingewikkeld beslag en vakkundig fineer onder een ordelijk uiterlijk schuilgaan. De vraag naar gespecialiseerde meubels hing samen met het veranderende dagelijkse gebruik van kamers.

In Engeland ontstond de neoklassieke smaak niet simpelweg als kopie van Frankrijk. Robert Adam speelde een grote rol met samenhangende interieurontwerpen, terwijl George Hepplewhite en Thomas Sheraton de meubelvormgeving beïnvloedden met hun ontwerpen en publicaties. In de Republiek kwamen klassieke ornamenten ook voor, maar niet elk Nederlands meubel volgt de Engelse of Franse mode op hetzelfde moment. Handel, plaatselijke tradities en opdrachtgevers bepaalden het uiteindelijke uiterlijk.

De keuze van materiaal bleef internationaal. Mahonie kreeg in Britse meubels een belangrijke plaats en werd ook elders gebruikt. In de Franse luxeproductie bleven kostbaar fineer, metalen monturen en marmeren bladen voorkomen. Een rechtlijnig meubel hoeft dus niet sober of goedkoop te zijn. Soms is de duurste verfijning nauwelijks te zien: beslag dat precies past, een subtiel verloop in het fineer of een mechaniek dat zonder speling werkt.

Bij het dateren moet je onderscheid maken tussen de oorspronkelijke productie uit de achttiende eeuw en veel latere meubels met klassieke vormen. Louis XVI-stoelen zijn in de negentiende en twintigste eeuw op grote schaal opnieuw gemaakt. Een ovale rug en gecanneleerde poten leveren op zichzelf geen datering op. Hoe de stoel in elkaar zit, de sporen onder de zitting en de verhouding van snijwerk en profielen zijn minstens zo belangrijk.

Een tweede valkuil is het verwarren van een strakke vormentaal met één precieze periode. De neoklassieke smaak kent varianten die doorlopen in directoire, empire en regency. Wie een kast of stoel eerst beschrijft in neutrale kenmerken en pas daarna een stijlnaam kiest, houdt de weg open naar de juiste herkomst.

Waar je op let: meetkundige rugvormen en rechtere, vaak gecanneleerde poten. Symmetrische ornamenten: rozetten, guirlandes, linten en lauwerkransen. En onthoud dat Louis XVI als stijlnaam ruimer is dan de regeringsjaren 1774–1792.

Revolutie, directoire, empire en regency (circa 1790–1825)

De Franse Revolutie van 1789 en de politieke veranderingen daarna lieten ook in het meubilair sporen na. Het classicisme bleef belangrijk, maar de versiering kreeg andere verwijzingen en betekenissen. In de tijd van het Directoire, gewoonlijk verbonden met de jaren 1795–1799, werden eenvoudige klassieke vormen gecombineerd met elementen uit de oudheid. Het is geen geheel nieuwe vormentaal die op één dag begon: veel was al in de laatste decennia van het ancien régime ingezet.

Empire rond 1810: mahonie, verguld brons en sfinxen
Empire rond 1810: mahonie, verguld brons en sfinxen
Armleuning op een gevleugelde sfinx
Armleuning op een gevleugelde sfinx
Palmet en lauwerkransen van verguld brons
Palmet en lauwerkransen van verguld brons
Engelse regency-stoel met sabelpoten
Engelse regency-stoel met sabelpoten
Uit onze eigen collectie

Onder Napoleon werd het empire een zichtbare stijl van macht en staatsvertoon. Het sloot aan bij de Romeinse keizertijd en bij het beeld dat men had van Egypte en de klassieke wereld. In luxemeubels verschijnen onder meer lauwerkransen, palmetten, sfinxen, griffioenen, gevleugelde figuren en streng geordende bronzen monturen. Mahonie en fineer dat op mahonie lijkt kwamen veel voor in de rijkere productie. De empire-smaak reikte verder dan Napoleons keizerschap van 1804 tot 1814/1815.

De Franse architecten Charles Percier en Pierre-François-Léonard Fontaine hielpen een hofsmaak vormgeven waarin architectuur, interieur en meubilair nauw op elkaar waren afgestemd. Meubels konden eruitzien als bouwkunst in het klein: zuilen, voetstukken, voluten en symmetrische fronten kwamen in een geordende compositie samen. Maar ook eenvoudiger uitvoeringen namen kenmerken over. Wie een empire-meubel zoekt, moet daarom zowel aan bronzen pronkstukken denken als aan soberder burgerlijke varianten.

In Engeland wordt voor dezelfde tijd vaak de term regency gebruikt. Strikt genomen verwijst die naar het regentschap van 1811 tot 1820; als stijlnaam wordt regency ruimer genomen, ongeveer van 1800 tot 1830. Klassieke, Egyptische, Griekse en andere motieven werden in verschillende combinaties ingezet. De in Amsterdam geboren verzamelaar en ontwerper Thomas Hope (1769–1831) verspreidde vanuit Londen een smaak die op de oudheid was gebaseerd, met zijn boek uit 1807 en met zijn eigen interieurs. Toch heeft een Engelse regency-stoel niet vanzelf dezelfde verhoudingen als een Franse empire-stoel.

De politieke grenzen maken de stijlnamen ingewikkeld. In de Nederlanden, Duitsland, Oostenrijk, Italië en Scandinavië gingen verwante vormen rond, maar ze werden ter plaatse vertaald. Een meubel met een ornament in de vorm van een zwanenhals of sfinx is daarom niet per se in Parijs gemaakt. Vorm, techniek, materiaal, overlevering en de handelsroutes van die tijd horen allemaal mee te wegen bij de vraag waar een stuk vandaan komt.

Ook de stoffering verdient aandacht. Klassieke stoelen en banken waren oorspronkelijk vaak bekleed met fel gekleurde zijde, wol of andere stoffen. Het donkerbruine beeld dat we nu van veel empire-meubels hebben, komt voor een deel door het overgeleverde hout en door latere restauraties. De oorspronkelijke inrichting was vaak veel kleuriger dan wat een museumzaal nu laat zien.

De negentiende eeuw bracht talloze nieuwe empire-uitvoeringen en later opnieuw historische interpretaties. Vooral een fraaie bronzen sierlijst is verleidelijk als aanwijzing voor de datering, maar hij moet passen bij de constructie, de achterzijde, de gebruikte techniek en de gemerkte onderdelen als die er zijn. Een serieuze beschrijving noemt steeds wat zeker is en welke vergelijking de datering steunt.

Waar je op let: strakke, symmetrische vormen met klassieke en soms Egyptische ornamenten. Mahonie, palmetten, sfinxen en verguld metaalbeslag bij de luxe uitvoeringen. Regency en empire zijn verwant, maar niet gelijk en niet zomaar tussen landen te verwisselen.

Biedermeier en het burgerlijke interieur (circa 1815–1848)

De periode na het Congres van Wenen in 1815 wordt in de Duitstalige gebieden verbonden met de biedermeier. De naam is pas later ingeburgerd, maar is nuttig om het meubel van die tijd te herkennen. Het dagelijkse interieur van de burgerij kwam voorop te staan: de zitkamer, de leestafel, de secretaire en de comfortabele stoel werden symbolen van huiselijkheid. Daarbij moet je niet vergeten dat ook de biedermeierwereld sociale verschillen kende en dat rijk versierde meubels naast soberder stukken bleven bestaan.

Weense zitkamer rond 1825: huiselijk, licht en van kersenhout
Weense zitkamer rond 1825: huiselijk, licht en van kersenhout
Gespiegeld kersenhoutfineer
Gespiegeld kersenhoutfineer
Het binnenwerk van een secretaire
Het binnenwerk van een secretaire
Stoel met een gebogen rugregel
Stoel met een gebogen rugregel
Uit onze eigen collectie

Veel biedermeiermeubels hebben een helder silhouet en een overtuigend evenwicht tussen constructie en versiering. Mooie houttekeningen speelden de hoofdrol. Walnoot, kersen, berken en andere houtsoorten uit de streek werden verwerkt met zorgvuldig gespiegeld fineer. De kwaliteit zat vaak in de verhoudingen en in kleine details: een terugliggende lade, een elegant gebogen rug of een bescheiden zwart accent.

Schrijfmeubels laten het veranderende interieur goed zien. Een secretaire met neerklapbaar schrijfblad kon belangrijke papieren en kleine bezittingen bergen. Achter de klep gingen soms zuiltjes, laatjes en verborgen bergplaatsen schuil. Zulke binnenwerken zijn bijzonder interessant bij het onderzoek van een stuk: ze tonen wat een werkplaats technisch kon en hoe het meubel is gebruikt. Het loont om na te gaan of sleutels, laden en binnenwerk compleet en oorspronkelijk zijn.

Wenen werd een belangrijk centrum van meubelproductie. De meubelfabriek van Joseph Ulrich Danhauser, opgericht in 1804, maakte verfijnde zitmeubels en complete inrichtingen. Het Metropolitan Museum of Art bewaart een stoel uit zijn kring en dateert die rond 1815–1820. Tegelijk bestonden in Duitse, Boheemse en andere streken eigen stijlen en makers. ‘Biedermeier’ is dus een verzamelnaam voor een cultuur en een stijl, geen garantie voor de plaats waar een stuk is gemaakt.

In Frankrijk ontwikkelden zich in dezelfde jaren andere lijnen, onder meer in de Restauration en later in de Louis-Philippe-smaak. Sommige Franse meubels tonen een verwante nadruk op huiselijkheid, eenvoud en gebogen vormen, maar heten daarom nog geen biedermeier. Goede vaktermen volgen de geschiedenis van de plaats waar een stuk is gemaakt. Een Nederlandse tafel uit 1835 ‘biedermeier’ noemen is begrijpelijk als vergelijking van stijl, maar vraagt eigenlijk om een preciezere omschrijving.

Bij deze meubels is het van belang of het oppervlak nog oorspronkelijk is. Negentiende-eeuws fineer kan prachtig oud zijn, maar is ook kwetsbaar voor agressief schoonmaken, schuren of een geheel nieuwe laklaag. Omdat de houttekening zo bepalend is, kan een verkeerde behandeling het karakter ingrijpend veranderen. Bij echte stukken is het behoud van het oude materiaal meestal meer waard dan een kunstmatig nieuw uiterlijk.

Biedermeier is geliefd omdat de meubels goed passen in een interieur van nu. Juist daarom zijn ze veel nagemaakt en worden meubels uit verwante negentiende-eeuwse stijlen onder dezelfde naam aangeboden. De vormentaal geeft een eerste aanwijzing; constructie, herkomst en afwerking moeten de datering dragen.

Waar je op let: heldere, vaak rustige silhouetten, waarbij de tekening van het fineer de belangrijkste versiering is. Comfortabele stoelen, ronde tafels en verfijnde secretaires. Biedermeier hoort vooral bij de Duitstalige wereld; wees zuinig met de naam daarbuiten.

Industrialisatie en herlevingsstijlen (circa 1830–1880)

Vanaf de tweede helft van de achttiende eeuw, en vooral in de negentiende eeuw, veranderde het maken van meubels door mechanisatie, nieuwe handelsnetwerken en een groeiende markt in de steden. De traditionele werkplaatsen verdwenen niet, maar kwamen naast grotere fabrieken en gespecialiseerde leveranciers te staan. Met machinaal zagen en draaien, beter vervoer en gelijke onderdelen konden meubels in grotere aantallen worden aangeboden. Dat betekende niet dat alle fabrieksmeubels minder goed waren: machinewerk en hoogwaardig handwerk werden vaak gecombineerd.

Eetkamer rond 1875 met een neorenaissance-dressoir
Eetkamer rond 1875 met een neorenaissance-dressoir
De fabriek: gelijke onderdelen in serie
De fabriek: gelijke onderdelen in serie
Nieuw boullewerk uit de tijd van Napoleon III
Nieuw boullewerk uit de tijd van Napoleon III
Neogotisch snijwerk met spitsbogen
Neogotisch snijwerk met spitsbogen
Uit onze eigen collectie

De grote internationale tentoonstellingen maakten nieuwe materialen en vormen zichtbaar. De Great Exhibition in Londen in 1851 geldt als een belangrijke uiting van industrieel zelfvertrouwen en internationale wedijver. Op de markt verschenen meubels voor heel verschillende smaken en beurzen. Voor een rijk versierde salon waren andere stukken bestemd dan voor een kantoor, een restaurant of een gewoon burgerhuis.

Tegelijk ontstond een uitgesproken belangstelling voor oudere stijlen. Gotiek, renaissance, barok en rococo werden opnieuw geïnterpreteerd. De term historisme verwijst naar dit bewuste hergebruik van vormen uit het verleden. Een neorenaissance-dressoir uit 1870 is technisch negentiende-eeuws en haalt tegelijk een zestiende-eeuws ornament aan. Dat is geen vervalsing zolang het als negentiende-eeuws stuk wordt begrepen; het wordt een probleem wanneer een latere navolging als een ouder origineel wordt verkocht.

In Frankrijk kregen de namen Napoleon III en Second Empire betekenis voor interieur en meubelmarkt. Zwarte oppervlakken, inlegwerk, verguld beslag, papier-maché, nieuw boullewerk en neostijlen kwamen naast elkaar voor. Het Franse meubilair uit deze tijd is uitzonderlijk gevarieerd. Een kleine salonstoel in neorococo en een zwartgelakt kabinet met inlegwerk horen niet tot één type, ook al vallen ze onder dezelfde brede periode.

In Engeland waren de Gothic Revival, de neorenaissance en andere historische voorkeuren sterk aanwezig. In Duitsland en elders speelden werkplaatsen in de streek ook in op de vraag naar meubels in oudere stijlen. De negentiende-eeuwse industrie verspreidde modelboeken en ontwerpen veel sneller dan voorheen. Daardoor kunnen dezelfde vormen in verschillende landen opduiken zonder dat een stuk door dezelfde maker is gemaakt.

De techniek helpt soms bij het herkennen van herlevingsmeubels. Gezaagde ornamenten, onderdelen in serie, gelijkvormig draaiwerk en bepaalde bevestigingsmiddelen wijzen op latere productie. Toch zijn zulke kenmerken niet sluitend: ook oude ateliers werkten met mallen en herhaalde ontwerpen, terwijl uitzonderlijk handwerk tot ver in de negentiende eeuw gewoon bleef. Geen enkel spoor mag los van de rest als bewijs worden gebruikt.

De groei van nieuwe winkels en internationale handel veranderde bovendien de verhouding tussen ontwerper, fabrikant en koper. Meubels konden worden samengesteld uit onderdelen van meerdere leveranciers. Het woord ‘origineel’ krijgt daardoor een andere betekenis dan bij een uniek, met de hand gemaakt kabinet uit de zeventiende eeuw. Een stoel uit de fabriek kan een volkomen echt historisch stuk zijn, ook wanneer er duizenden dezelfde van zijn gemaakt.

Waar je op let: bewuste verwijzingen naar oudere stijlen, zoals neogotiek, neorenaissance en neorococo. Een combinatie van machinale vervaardiging en afwerking met de hand. En onthoud dat een historische stijl niet dezelfde ouderdom betekent als het voorbeeld dat wordt nagevolgd.

Nieuwe vormen aan het einde van de eeuw (circa 1860–1900)

De laatste decennia van de negentiende eeuw waren geen rechte weg van ornament naar eenvoud. Juist toen bestonden verschillende smaken naast elkaar: uitbundig historisme, verfijnde fabrieksproducten en bewegingen die het ontwerpen wilden hervormen. Het meubel werd steeds duidelijker een onderwerp van gesprek over productie, schoonheid, arbeid en het dagelijks leven. Die uiteenlopende opvattingen bereidden de overgang naar het design van de twintigste eeuw voor.

Stoelen van gebogen hout in een koffiehuis: in de fabriek gemaakt, overal verkocht
Stoelen van gebogen hout in een koffiehuis: in de fabriek gemaakt, overal verkocht
Arts and Crafts: eerlijk eikenhout en zichtbare verbindingen
Arts and Crafts: eerlijk eikenhout en zichtbare verbindingen
Aesthetic Movement: zwart gemaakt hout en invloed uit Japan
Aesthetic Movement: zwart gemaakt hout en invloed uit Japan
Vroege art nouveau: lijnen als stengels en bladeren
Vroege art nouveau: lijnen als stengels en bladeren
Uit onze eigen collectie

Michael Thonet en zijn onderneming zijn belangrijk omdat zij het maken van meubels van gebogen hout op grote schaal ontwikkelden. De beroemde stoel nr. 14, op de markt gebracht rond 1859, werd over de hele wereld verspreid. De beukenhouten onderdelen konden in de fabriek worden gebogen en waren zuinig te vervoeren en eenvoudig in elkaar te zetten. Het bekende beeld van een caféstoel met ronde zitting en open gebogen rug werd zo een symbool van negentiende-eeuwse massaproductie. Er bestonden wel talrijke varianten, navolgingen en latere uitvoeringen.

Een silhouet in de trant van Thonet is niet genoeg om een stoel aan Gebrüder Thonet toe te schrijven. Er waren andere producenten van gebogen hout, onder wie concurrerende fabrieken. Merken, etiketten, catalogi, constructie en de precieze details van het model zijn voor de toeschrijving van groot belang. Zelfs bij een echt modeltype hoeft het exemplaar niet uit het jaar van introductie te komen: geslaagde ontwerpen werden jarenlang, soms tientallen jaren, gemaakt.

In Groot-Brittannië keerden denkers en ontwerpers rond de Arts and Crafts-beweging zich tegen het kritiekloos bewonderen van fabrieksgoed. William Morris en zijn kring legden de nadruk op zinvol werk, goede materialen en de samenhang tussen gebruiksvoorwerp en interieur. Die houding was niet altijd een afwijzing van elke machine, maar wel kritiek op slechte arbeidsomstandigheden en ondoordachte vormgeving. Met de hand gemaakte meubels met een zichtbare constructie en eenvoudige vormen konden zo een bewust schoonheidsideaal worden.

De Aesthetic Movement legde het accent op schoonheid als waarde op zichzelf. Ontwerpers als E.W. Godwin en Christopher Dresser onderzochten nieuwe verhoudingen, invloeden uit Japan en een andere verhouding tussen versiering en functie. Donker gebeitste of zwart gemaakte oppervlakken kwamen samen met een licht en verfijnd silhouet. Voor de datering is het van belang deze beweging niet gelijk te stellen aan de latere art nouveau; er zijn verbanden, maar ook duidelijke verschillen.

Aan het eind van de eeuw ontwikkelde de art nouveau zich als internationale vormentaal, met krachtige natuurmotieven, vloeiende lijnen en aandacht voor de samenhang tussen architectuur en interieur. In België en Frankrijk ontstonden belangrijke voorlopers en vroege toepassingen. Rond 1900 werd de stijl internationaal steeds zichtbaarder. Omdat dit boek in 1900 eindigt, is de art nouveau hier een overgang naar de twintigste eeuw en geen volledig behandeld slot.

De negentiende eeuw sluit dus niet af met één overheersende stijl. Een eenvoudige fabrieksstoel, een ambachtelijke Arts and Crafts-kast en een sierlijk vroeg art-nouveaumeubel kunnen vrijwel tegelijk zijn gemaakt. De manier waarop ze zijn ontworpen, gemaakt en verkocht, verschilt sterk. Wie de periode wil begrijpen, moet daarom niet alleen vormen vergelijken, maar ook nadenken over hoe een stuk is gemaakt en voor wie het bedoeld was.

Waar je op let: vergelijk bij meubels van gebogen hout het model en controleer merken en details van de fabricage. Arts and Crafts legt de nadruk op doordacht ambacht en de samenhang van interieur en voorwerp. De art nouveau begint in de jaren 1890 en loopt na 1900 door.

Een antiek meubel onderzoeken

Goed onderzoek begint met kijken en beschrijven, niet met het kiezen van een bekende naam. Wat is de functie van het meubel, welke delen dragen, welke zijn versiering en hoe is het opgebouwd? Meet hoogte, breedte en diepte, maar noteer ook de verhouding tussen romp, poten en bovenbouw. Een klein verschil in de vorm van de rug of de aanzet van een poot kan het verschil maken tussen twee varianten van een model. Bij gestoffeerde meubels zeggen de sporen onder de zitting vaak minstens zoveel als de zichtbare bekleding.

Eerst omdraaien: de onderkant en de achterkant vertellen het meest
Eerst omdraaien: de onderkant en de achterkant vertellen het meest
Met de hand gezaagde zwaluwstaarten
Met de hand gezaagde zwaluwstaarten
Sporen van een eerder slot
Sporen van een eerder slot
Een etiket onder de zitting
Een etiket onder de zitting

Bekijk daarna het materiaal. Massief hout, fineer, multiplex en later herstelhout vertellen niet hetzelfde verhaal. Probeer vast te stellen welke delen oorspronkelijk zijn en welke door gebruik of restauratie zijn veranderd. Een tafel kan een oud onderstel hebben met een later blad; een kast kan bestaan uit oude deuren en een nieuwe romp. De leeftijd van het oudste onderdeel is dan niet vanzelf de leeftijd van het hele stuk.

Sporen van de constructie geven aanwijzingen, maar kennen uitzonderingen. Zwaluwstaarten zijn eeuwenlang toegepast, zowel met de hand als met de machine; spijkers en schroeven veranderden geleidelijk in de manier waarop ze werden gemaakt. De bewering dat een met de hand gemaakte zwaluwstaart altijd een achttiende-eeuws meubel bewijst, is niet houdbaar. Onderzoek liever meerdere verbindingen, de manier van zagen, het verloop van de slijtage en de logica van de constructie als geheel.

Let op de afwerking. Schellak, olie, was, politoer, verf en vernis zijn in verschillende tijden gebruikt, maar de afwerking die je nu ziet kan later zijn aangebracht. Een donker meubel is niet per se oud; een lichte houtkleur is niet per se jong. Patina ontstaat door oxidatie, gebruik, licht, aanraking en onderhoud. Het begrip verdient een nauwkeurige beschrijving en geen romantische zekerheid.

Beslag en sloten helpen bij de datering, vooral wanneer ze op hun oorspronkelijke plaats zitten, logisch gesleten zijn en van passend materiaal zijn. Maar beslag is tamelijk eenvoudig te vervangen. Extra schroefgaten, afwijkende verkleuring en sporen van nieuwe uitsparingen wijzen op aanpassingen. Bij verguld brons, messing en geverfd ijzer moet je bovendien onderscheid maken tussen onderdelen die dragen en onderdelen die alleen versieren.

Merken, etiketten en signaturen horen tot de beste aanwijzingen, mits je ze in hun verband onderzoekt. Een etiket kan de fabrikant bevestigen, maar geeft geen precieze datum van vervaardiging. Een stempel kan van een verkoper, importeur, houtleverancier of latere eigenaar zijn. Vergelijk plaats, lettertype, slijtage en de varianten die bekend zijn. Een toegeschreven maker en een gedocumenteerde maker zijn niet hetzelfde, ook niet wanneer de naam met grote stelligheid wordt gepresenteerd.

De betrouwbaarste vergelijking is vaak een gedocumenteerd stuk in een museumcollectie, gesteund door oude catalogi, boedelbeschrijvingen of archiefstukken. Vergelijk daarbij niet alleen de voorkant, maar ook maten, constructie en details. Twee meubels die op een foto sterk op elkaar lijken, kunnen in werkelijkheid andere verhoudingen en een andere uitvoering hebben. Bij meubels die in serie zijn gemaakt is een oorspronkelijke catalogus van de fabrikant veel meer waard dan een stapel advertenties zonder bewijs.

Schrijf ten slotte op wat vaststaat en laat weg wat je niet weet. ‘Frankrijk, tweede helft negentiende eeuw, neorococo, met latere bekleding’ is eerlijker dan ‘Louis XV, circa 1750’ wanneer die vroege datering niet te onderbouwen is. Lijkt een stuk op het werk van een bekende maker, schrijf dan ‘in de stijl van’. De waarde van vakkennis ligt niet in het noemen van een spectaculaire naam, maar in het zorgvuldig afbakenen van wat bekend is.

Een vaste volgorde helpt. Fotografeer het meubel recht van voren, van achteren, van onderen en van beide zijden. Meet hoogte, breedte, diepte, zithoogte en de belangrijkste dragende onderdelen. Noteer alle houtsoorten, fineer, bekleding en beslag die je kunt onderscheiden. Onderzoek verbindingen, spijkers, schroeven, sloten, scharnieren en sporen van bevestiging. Leg opschriften, etiketten, merken en oude inventarisnummers letterlijk vast. Noteer restauraties, aangepaste delen en sporen van een ander oorspronkelijk gebruik. Vergelijk met gedocumenteerde museumstukken en met oude fabriekscatalogi. En houd vaststaande feiten gescheiden van toeschrijvingen.

Europa vergelijken zonder stijlen te verwarren

De geschiedenis van het Europese meubel is nooit volledig te beschrijven als een reeks Franse stijlen. Frankrijk speelde in de achttiende eeuw een bijzondere rol in de luxeproductie en de hofcultuur, maar andere landen hadden eigen sterke tradities. Nederland kreeg in de zeventiende eeuw belangrijke meubelcentra en een verfijnde marqueterie. Engeland had internationale invloed door zijn meubelmakers, modelboeken, handel en later zijn industrie. In de Duitstalige wereld waren hofwerkplaatsen, biedermeiercentra en fabrieken van grote betekenis.

Vier landen, vier stoelen: Engels, Italiaans, Spaans en Zweeds
Vier landen, vier stoelen: Engels, Italiaans, Spaans en Zweeds
Venetiaans schilderwerk
Venetiaans schilderwerk
Spaanse vargueño
Spaanse vargueño
Zweeds gustaviaans: grijs geschilderd en sober
Zweeds gustaviaans: grijs geschilderd en sober

Italië kent een lange geschiedenis van meubelvormen die per streek verschillen, van Florentijns en Venetiaans werk tot latere neoklassieke productie. In Spanje en Portugal kwamen Iberische constructies en ornamenten samen met de bredere Europese mode. Scandinavië kende andere materialen, woontradities en vertalingen van internationale stijlen. Het woord ‘Europees’ mag die verschillen niet uitwissen: hetzelfde ornament kan op verschillende plaatsen een andere functie of uitvoering hebben gekregen.

De Europese handel bracht materialen en ideeën samen die van buiten Europa kwamen. Tropische houtsoorten, lakwerk, motieven uit de Aziatische kunst en nieuwe stoffen kregen invloed op het meubilair. Die uitwisseling was niet altijd gelijkwaardig of onschuldig; koloniale handel en arbeidsomstandigheden horen bij de geschiedenis. Het is daarom juister een stuk te beschrijven als uitkomst van verschillende tradities die rondgingen dan als een zuiver nationale uitvinding.

Stijlnamen zijn bovendien vaak achteraf ontstaan. Biedermeier, barok en rococo zijn nu bekende begrippen in het vak, maar de makers zelf gebruikten ze niet allemaal zo. Een meubel dat qua stijl tussen twee perioden in staat, is geen vergissing. Het kan een overtuigende uiting zijn van de plaatselijke smaak of van een werkplaats met een lange traditie. Gebruik een stijl als hulpmiddel, niet als onwrikbaar etiket.

Dit boek beschrijft de grote lijnen tussen 1600 en 1900. Het vervangt geen diepgaande studie over één maker, één soort kabinet uit een streek of één meubelfabriek. Wie verder zoekt, merkt dat vooral de combinatie van gedocumenteerde stukken, kennis van materiaal, oude bronnen en eigen waarneming tot betrouwbare conclusies leidt.

Samengevat: een stijl kan in meerdere landen tegelijk verschillend worden uitgevoerd. Een land als etiket vraagt meer bewijs dan alleen de vorm. En de combinatie van het stuk zelf, de constructie, de bron en de gebruiksgeschiedenis is het sterkste uitgangspunt.

Kernbegrippen

Bergère: grotendeels gesloten, comfortabel gestoffeerde Franse fauteuil; de uitvoering verschilt per periode.

Boullewerk: inlegwerk met sterk contrast, vooral bekend door de combinatie van metaal en schildpad. De term zegt niets over de maker.

Cabriolepoot: gebogen meubelpoot, die in veel streken en perioden voorkomt.

Commode: kastmeubel met laden, vooral bekend uit de Franse meubeltraditie van de achttiende en negentiende eeuw.

Ébéniste: Franse meubelmaker die zich toelegt op kasten en fijn fineer- of inlegwerk; te onderscheiden van de menuisier.

Fineer: dunne laag hout waarmee een andere, meestal dragende ondergrond wordt bekleed.

Historisme: het opnieuw gebruiken van oudere kunst- en meubelstijlen in de negentiende eeuw.

Marqueterie: inlegwerk waarin houtsoorten en soms andere materialen samen een voorstelling of patroon vormen.

Menuisier: Franse ambachtsman die massief houtwerk maakte, in het Parijse gilde vooral zitmeubels.

Ormolu: in de meubelkunst gebruikte term voor verguld brons, vaak voor sierlijke monturen.

Patina: het zichtbare gevolg van ouderdom, oxidatie, gebruik en oude oppervlaktebehandelingen.

Provenance: de herkomst en de reeks eigenaren van een stuk, voor zover die met documenten te staven is.

Rocaille: ornament in de vorm van schelpen en rotsen, kenmerkend voor veel rococovormen.

Secretaire: schrijfmeubel met een klep, een schrijfblad en ingebouwde bergruimte.

Zwaluwstaart: houtverbinding met taps toelopende tanden; zo lang toegepast dat zij op zichzelf niets zegt over de ouderdom.

Antiek bij De Huiszwaluw

Wij kopen antiek zoals dit boek het beschrijft: eerst kijken wat een stuk is en hoe het in elkaar zit, dan pas een naam. Staat er bij een stuk geen maker, dan hebben wij die niet kunnen vinden. Lijkt het op het werk van een bekende naam, dan schrijven wij ‘in de stijl van’. Hieronder vind je antiek uit onze collectie. Wij verzenden wereldwijd.

Bronnen

De beelden in dit boek zijn illustraties bij de tekst, geen foto’s van bestaande stukken.

Geschreven door De Huiszwaluw
Nu te koop

Antiek uit onze collectie

Soort
Prijs
119 hangen hier
vóór 1600

De tijd van middeleeuwen en renaissance

1600–1700

De zeventiende eeuw

Chinese Swatow schotel met pagodelandschap late Ming-dynastie, circa 1600 Chinese Swatow schotel met pagodelandschap € 395 17th Century Alpine Carved Walnut Board Armchair (Brettstuhl) with Grotesque Mask 1650 17th Century Alpine Carved Walnut Board Armchair (Brettstuhl) with Grotesque Mask € 1.115 Rare Small 17th century Dutch (Nursery) Cushion cabinet Oak White painted 17e eeuw Rare Small 17th century Dutch (Nursery) Cushion cabinet Oak White painted € 1.795 Unique 17th century cabinet portrait and scallop 17e eeuw Unique 17th century cabinet portrait and scallop € 1.245 17e-eeuwse Franse bronzen kandelaar 17e eeuw 17e-eeuwse Franse bronzen kandelaar € 110 17e-eeuwse steengoed kan met zoutglazuur 17e eeuw 17e-eeuwse steengoed kan met zoutglazuur € 145 17e-eeuwse Spaanse messing kandelaar met vierkante voet 17e eeuw 17e-eeuwse Spaanse messing kandelaar met vierkante voet € 145 17e-eeuwse Franse eiken kloostertafel / schragentafel 17e eeuw (met 19e-eeuwse restauraties) 17e-eeuwse Franse eiken kloostertafel / schragentafel € 4.295 17e-eeuwse boerenstoel met gesneden motieven 17e eeuw 17e-eeuwse boerenstoel met gesneden motieven € 275 17e-eeuwse eiken joint stool met gedraaide poten 17e eeuw 17e-eeuwse eiken joint stool met gedraaide poten € 1.450 Chinees Kangxi blauw-wit bord met zilveren hengsel Kangxi (1662–1722), montuur later Chinees Kangxi blauw-wit bord met zilveren hengsel € 395 Chinese gelobde schotel met pioenboom en hek Kangxi (1662–1722), ca. 1700–1720 Chinese gelobde schotel met pioenboom en hek € 345 Chinese gelobde schotel met bloeiende boom en hek Kangxi (1662–1722), ca. 1700–1720 Chinese gelobde schotel met bloeiende boom en hek € 295 Antieke eiken deur met kozijn en sierlijk opengewerkt smeedijzeren slot deur 16e–17e eeuw (bouwwijze in de laatgotische/renaissance- Antieke eiken deur met kozijn en sierlijk opengewerkt smeedijzeren slot € 3.995 Set van 2 Chinese steengoed potten met craquelé celadonglazuur late Ming-dynastie, 16e–17e eeuw Set van 2 Chinese steengoed potten met craquelé celadonglazuur € 275 Grote Spaanse messing kandelaar met lage klokvoet circa 1680-1730 Grote Spaanse messing kandelaar met lage klokvoet € 245 17e-eeuwse Franse messing kandelaar circa 1690 17e-eeuwse Franse messing kandelaar € 345 Paar Spaanse 17e-eeuwse gesneden houten engelen-kandelaars late 17e eeuw, circa 1690 Paar Spaanse 17e-eeuwse gesneden houten engelen-kandelaars € 1.595
1700–1800

De achttiende eeuw

Antieke Hollandse eiken tinkast circa 1700 Antieke Hollandse eiken tinkast € 3.295 Levensgroot gesneden houten mannenhoofd circa 1700 Levensgroot gesneden houten mannenhoofd € 1.795 Franse provinciale eiken stoel uit Lotharingen eind 17e – begin 18e eeuw Franse provinciale eiken stoel uit Lotharingen € 245 Franse provinciale eiken stoel uit Lotharingen eind 17e – begin 18e eeuw Franse provinciale eiken stoel uit Lotharingen € 245 Franse provinciale eiken stoel uit Lotharingen eind 17e – begin 18e eeuw Franse provinciale eiken stoel uit Lotharingen € 245 Vroeg 18e-eeuwse Franse bronzen kandelaar begin 18e eeuw Vroeg 18e-eeuwse Franse bronzen kandelaar € 195 Franse provinciale eiken stoel uit Lotharingen eind 17e – begin 18e eeuw Franse provinciale eiken stoel uit Lotharingen € 245 Kandelaar 18e eeuw, ca. 1730–1780 Kandelaar € 115 Achtkantig Chinees blauw-wit bord met pioenrozen Qianlong (1736–1795) Achtkantig Chinees blauw-wit bord met pioenrozen € 145 Chinees blauw-wit bord met tuinhek, pioen en bamboe Qianlong (1736–1795) Chinees blauw-wit bord met tuinhek, pioen en bamboe € 160 Chinees blauw-wit bord met pioen en vlinder Qianlong (1736–1795), ca. 1760–1790 Chinees blauw-wit bord met pioen en vlinder € 95 Jacobus Houbraken plaat gedateerd 1746; afdruk 18e eeuw Jacobus Houbraken € 120 18th Century or Earlier German Primitive Cabinet on sledge feet with Hand-Forg 18e eeuw en eerder 18th Century or Earlier German Primitive Cabinet on sledge feet with Hand-Forg € 795 18th Century French Provincial Confiturier Cabinet 18e eeuw 18th Century French Provincial Confiturier Cabinet € 795 18e-eeuws Frans houten engelenornament met vergulding circa 1750 18e-eeuws Frans houten engelenornament met vergulding € 845 Franse 18e-eeuwse messing kandelaar 18e eeuw Franse 18e-eeuwse messing kandelaar € 195 Westerwald steengoed kannetje met kobaltblauw decor 18e eeuw Westerwald steengoed kannetje met kobaltblauw decor € 145 Paar 18e-eeuwse Delftse vazen circa 1753-1771 Paar 18e-eeuwse Delftse vazen Prijs op aanvraag Originele handgekleurde gravure siervaas met bloemen 18e eeuw (originele afdruk van de plaat, geen reproductie); Originele handgekleurde gravure siervaas met bloemen € 145 Monumentale houten wijnpersspil als zuil schroefspil 18e eeuw of eerder, later verwerkt tot zuil Monumentale houten wijnpersspil als zuil € 750 Chinees blauw-wit schoteltje met spiraal-lotusdecor ca. 1790–1850 (Qing-dynastie) Chinees blauw-wit schoteltje met spiraal-lotusdecor € 49
1800–1880

De tijd van empire en Napoleon III

Chinees blauw-wit bord met shou-teken en kostbaarheden 19e eeuw, ca. 1800–1880 (Qing-dynastie) Chinees blauw-wit bord met shou-teken en kostbaarheden € 110 Paar Nederlandse neoclassicistische bloemstillevens, gesigneerd F.M. de Spaen née de Bylandt 1809 Paar Nederlandse neoclassicistische bloemstillevens, gesigneerd F.M. de Spaen née de Bylandt € 1.195 Empire Fire Gilded Mantel Clock, circa 1820 circa 1820 Empire Fire Gilded Mantel Clock, circa 1820 € 1.495 Empire tazza van vuurverguld brons, marmer en glas begin 19e eeuw Empire tazza van vuurverguld brons, marmer en glas € 845 Dantesca stoel (fauteuil Dagobert) met leeuwenkoppen en maskaron tweede helft 19e eeuw – begin 20e eeuw Dantesca stoel (fauteuil Dagobert) met leeuwenkoppen en maskaron € 575 Notenhouten wasmeubel met wit marmeren blad en handdoekrekken 19e eeuw, ca. 1840–1880 Notenhouten wasmeubel met wit marmeren blad en handdoekrekken € 625 Litho portret Maria Manning naar daguerreotypie van Laroche 1849 Litho portret Maria Manning naar daguerreotypie van Laroche € 110 Heavy Copper Ekonda Anklet Currency MONGO 19th century 19e eeuw Heavy Copper Ekonda Anklet Currency MONGO 19th century € 195 Antiek 19e eeuwse Spiegel met Griffioenen  en Wandtafel 19e eeuw Antiek 19e eeuwse Spiegel met Griffioenen en Wandtafel € 300 Gilt Bronze Sevres Style Clock Garniture, 19th Century 19e eeuw Gilt Bronze Sevres Style Clock Garniture, 19th Century € 1.520 Set van 4 massief ebbenhouten Anglo-Indische stoelen midden 19e eeuw Set van 4 massief ebbenhouten Anglo-Indische stoelen € 4.795 Zeldzame antieke Hollandse eiken armstoel met biezen zitting 1850 Zeldzame antieke Hollandse eiken armstoel met biezen zitting € 345 Westerwald steengoed kruik met cijfer 3 en druiventrossen 18e/19e eeuw Westerwald steengoed kruik met cijfer 3 en druiventrossen € 185 Bruine steengoed kruik met oor 19e eeuw Bruine steengoed kruik met oor € 75 Set van 4 Chinese blauw-wit kommen met lotusranken Qing-dynastie, 19e eeuw Set van 4 Chinese blauw-wit kommen met lotusranken € 145 Chinees blauw-wit bord met stralenmotief en merk 永和 19e eeuw, ca. 1850–1910 (late Qing-dynastie) Chinees blauw-wit bord met stralenmotief en merk 永和 € 145 Chinese blauw-witte schotel met lotusranken en Jiaqing-zegelmerk late Qing-dynastie, ca. 1850–1910 Chinese blauw-witte schotel met lotusranken en Jiaqing-zegelmerk € 110 Staalgravure ‘The Game Dealer’ ca. 1850-1860 Staalgravure ‘The Game Dealer’ € 35 Ingekleurde litho ‘The goodnatured husband’ midden 19e eeuw Ingekleurde litho ‘The goodnatured husband’ € 55 Trumeau spiegel in Louis XVI-stijl met urn en dolfijnen 19e eeuw Trumeau spiegel in Louis XVI-stijl met urn en dolfijnen € 495 Antieke graanmaat van eikenhout met ijzerbeslag 19e eeuw Antieke graanmaat van eikenhout met ijzerbeslag € 295 Gesneden eikenhouten zuil met getordeerde schacht, parelranden en acanthusvoet 19e eeuw Gesneden eikenhouten zuil met getordeerde schacht, parelranden en acanthusvoet € 450 Ebbenhouten zuil met gecanneleerde schacht 19e eeuw Ebbenhouten zuil met gecanneleerde schacht € 395 Grote kandelaar 19e eeuw Grote kandelaar € 125 Paar bronzen pinkandelaars op drie bolpoten 19e eeuw Paar bronzen pinkandelaars op drie bolpoten € 195 Antieke roodkoperen waterketel met zwaluwstaartnaad 19e eeuw Antieke roodkoperen waterketel met zwaluwstaartnaad € 135 Franse dame-jeanne van mondgeblazen glas met geïriseerde patina 19e eeuw Franse dame-jeanne van mondgeblazen glas met geïriseerde patina € 120 Antieke Franse boerentafel met lade en gedraaide poten 19e eeuw Antieke Franse boerentafel met lade en gedraaide poten € 725 Negentiende-eeuwse Franse gesneden stoel met rood fluweel circa 1860 Negentiende-eeuwse Franse gesneden stoel met rood fluweel € 345 Bronzen tazza met reliëf tweede helft 19e eeuw (ca. 1860–1900) Bronzen tazza met reliëf € 245 Set 19e eeuwse Japanse vaaslampen met draken en vogels laat 19e eeuw (Meijiperiode, 1868-1912) Set 19e eeuwse Japanse vaaslampen met draken en vogels € 325 Japanse achthoekige schaal blauw-wit inban Meiji (1868–1912), ca. 1870–1900 Japanse achthoekige schaal blauw-wit inban € 125 Embrasse met dennenappel ca. 1870–1910 Embrasse met dennenappel € 65 Frans Lebret circa 1875 Frans Lebret € 1.395 Oude Franse houten plantenzuil met gesneden druivenmotieven eind 19e eeuw Oude Franse houten plantenzuil met gesneden druivenmotieven € 495 Set van 4 negentiende-eeuwse Britse militaire Windsor stoelen late 19e eeuw Set van 4 negentiende-eeuwse Britse militaire Windsor stoelen € 895 Negentiende-eeuws Frans wijwatervat van groen onyx en champlevé email late 19e eeuw Negentiende-eeuws Frans wijwatervat van groen onyx en champlevé email € 345 Paar Japanse bronzen cloisonné vazen late 19e eeuw Paar Japanse bronzen cloisonné vazen € 195 Houtskool-/potloodtekening pruimen aan een tak tweede helft 19e eeuw Houtskool-/potloodtekening pruimen aan een tak € 65 Entomologische prent wespen van Madagascar eind 19e eeuw Entomologische prent wespen van Madagascar € 55 Ets ‘Koffiemalen’ laatste kwart 19e eeuw Ets ‘Koffiemalen’ € 45 Potloodtekening portret van een jong meisje tweede helft 19e eeuw (geschat) Potloodtekening portret van een jong meisje € 75 Potloodtekening portret van een man met muts tweede helft 19e eeuw (geschat) Potloodtekening portret van een man met muts € 75 Nicolas Lecorney eind 19e eeuw Nicolas Lecorney € 545 Gezwart houten zuil met gedraaide spiraalschacht tweede helft 19e eeuw Gezwart houten zuil met gedraaide spiraalschacht € 295 Porseleinen figuurkandelaar met Chinees in chinoiserie 2e helft 19e eeuw Porseleinen figuurkandelaar met Chinees in chinoiserie € 95 Kruimelschep van gelakt papier-maché in schelpvorm eind 19e eeuw Kruimelschep van gelakt papier-maché in schelpvorm € 195 Messing altaarkandelaar op drie leeuwen als vloerlamp tweede helft 19e eeuw Messing altaarkandelaar op drie leeuwen als vloerlamp € 275 Ets ‘A Yeoman of the Guard’ 1878 Ets ‘A Yeoman of the Guard’ € 45
1880–1915

De tijd van de art nouveau

Goud Grijze Chateau armstoel rond 1880 Goud Grijze Chateau armstoel € 225 Wabi Sabi Perfect Imperfect 19th Century French Horse real Horseskin rond 1880 of ouder Wabi Sabi Perfect Imperfect 19th Century French Horse real Horseskin € 495 Franse zwart gepatineerde sokkel met doorleefde patina circa 1880 Franse zwart gepatineerde sokkel met doorleefde patina € 345 Ets ‘Coffret de mariage’ van Boulle voor de Grand Dauphin ca. 1880 Ets ‘Coffret de mariage’ van Boulle voor de Grand Dauphin € 35 Paar terracotta dakornamenten met palmet ca. 1880–1930 Paar terracotta dakornamenten met palmet € 295 Oud gevlochten mandje met rood capitonné interieur ca. 1880–1920 Oud gevlochten mandje met rood capitonné interieur € 75 Embrasses (set van 2) ca. 1880–1920 Embrasses (set van 2) € 95 Houtgravure ‘The Empress of Austria in the Hunting Field’ 1881 Houtgravure ‘The Empress of Austria in the Hunting Field’ € 65 Herdershond redt een schaap uit de sneeuw ca. 1890–1910 Herdershond redt een schaap uit de sneeuw € 345 Art nouveau litho ‘Hermines vulgaires’ 1897 Art nouveau litho ‘Hermines vulgaires’ € 85 Art nouveau litho hondenkandelaar, bijen en koperen fries 1897 Art nouveau litho hondenkandelaar, bijen en koperen fries € 85 Art nouveau litho ‘Aigles’ 1897 Art nouveau litho ‘Aigles’ € 65 Neoclassical Torch Lamp with Swans and Eagle 19th century rond 1900 Neoclassical Torch Lamp with Swans and Eagle 19th century € 245 Antieke bronzen sluislamp met rood signaalglas circa 1900 Antieke bronzen sluislamp met rood signaalglas € 395 Franse Art Nouveau bronzen buste ‘Cendrillon’ van Emmanuel Villanis circa 1900 Franse Art Nouveau bronzen buste ‘Cendrillon’ van Emmanuel Villanis € 895 Franse Art Nouveau bronzen buste ‘Carmen’ van Emmanuel Villanis circa 1900 Franse Art Nouveau bronzen buste ‘Carmen’ van Emmanuel Villanis € 895 Lange Franse wabi-sabi bank van verweerd grenenhout circa 1900 Lange Franse wabi-sabi bank van verweerd grenenhout € 595 Art nouveau tafellamp met bronzen vlieg en hopbladeren 1900 Art nouveau tafellamp met bronzen vlieg en hopbladeren € 495 Frans majolica art nouveau wandbord circa 1900 Frans majolica art nouveau wandbord € 245 Rond salontafeltje in Zweeds-gustaviaanse stijl begin 20e eeuw (ca. 1900–1930) Rond salontafeltje in Zweeds-gustaviaanse stijl € 225 Antieke Franse vatenlift van eiken met katrol, haak en vaatje rond 1900 Antieke Franse vatenlift van eiken met katrol, haak en vaatje € 180 Onbekende kunstenaar ca. 1900–1910 Onbekende kunstenaar € 75 Onderzetter met majolica bloemtegel in gestoken lijst begin 20e eeuw (muziekkaartje na 1900); de tegel zelf is nie Onderzetter met majolica bloemtegel in gestoken lijst € 49 Antiek wandkastje met spiegeldeur en lade ca. 1900–1930 Antiek wandkastje met spiegeldeur en lade € 125 Smal ladekastje met 18 laatjes ca. 1900–1940 Smal ladekastje met 18 laatjes € 245 Handdoekrek in bamboe-imitatie ca. 1900–1930 Handdoekrek in bamboe-imitatie € 95 Antieke pianokruk van gebogen hout ca. 1900–1920 Antieke pianokruk van gebogen hout € 295 Trumeau spiegel met schildering gesigneerd G. Conrad ca. 1900–1930 Trumeau spiegel met schildering gesigneerd G. Conrad € 1.550

De tijd van middeleeuwen en renaissance

1350 Klein bol celadon vaasje met geribde buik € 295 1550 Laatgotische bronzen lekschaalkandelaar op zeshoekige voet € 895 1572 (Circle of) Jan van Ravesteyn 1572 op aanvraag

De zeventiende eeuw

1600 Chinese Swatow schotel met pagodelandschap € 395 1650 17th Century Alpine Carved Walnut Board Armchair (Brettstuhl) with Grotesque Mask € 1.115 1650 Rare Small 17th century Dutch (Nursery) Cushion cabinet Oak White painted € 1.795 1650 Unique 17th century cabinet portrait and scallop € 1.245 1650 17e-eeuwse Franse bronzen kandelaar € 110 1650 17e-eeuwse steengoed kan met zoutglazuur € 145 1650 17e-eeuwse Spaanse messing kandelaar met vierkante voet € 145 1650 17e-eeuwse Franse eiken kloostertafel / schragentafel € 4.295 1650 17e-eeuwse boerenstoel met gesneden motieven € 275 1650 17e-eeuwse eiken joint stool met gedraaide poten € 1.450 1662 Chinees Kangxi blauw-wit bord met zilveren hengsel € 395 1662 Chinese gelobde schotel met pioenboom en hek € 345 1662 Chinese gelobde schotel met bloeiende boom en hek € 295 1675 Antieke eiken deur met kozijn en sierlijk opengewerkt smeedijzeren slot € 3.995 1675 Set van 2 Chinese steengoed potten met craquelé celadonglazuur € 275 1680 Grote Spaanse messing kandelaar met lage klokvoet € 245 1690 17e-eeuwse Franse messing kandelaar € 345 1690 Paar Spaanse 17e-eeuwse gesneden houten engelen-kandelaars € 1.595

De achttiende eeuw

1700 Antieke Hollandse eiken tinkast € 3.295 1700 Levensgroot gesneden houten mannenhoofd € 1.795 1725 Franse provinciale eiken stoel uit Lotharingen € 245 1725 Franse provinciale eiken stoel uit Lotharingen € 245 1725 Franse provinciale eiken stoel uit Lotharingen € 245 1725 Vroeg 18e-eeuwse Franse bronzen kandelaar € 195 1725 Franse provinciale eiken stoel uit Lotharingen € 245 1730 Kandelaar € 115 1736 Achtkantig Chinees blauw-wit bord met pioenrozen € 145 1736 Chinees blauw-wit bord met tuinhek, pioen en bamboe € 160 1736 Chinees blauw-wit bord met pioen en vlinder € 95 1746 Jacobus Houbraken € 120 1750 18th Century or Earlier German Primitive Cabinet on sledge feet with Hand-Forg € 795 1750 18th Century French Provincial Confiturier Cabinet € 795 1750 18e-eeuws Frans houten engelenornament met vergulding € 845 1750 Franse 18e-eeuwse messing kandelaar € 195 1750 Westerwald steengoed kannetje met kobaltblauw decor € 145 1753 Paar 18e-eeuwse Delftse vazen op aanvraag 1775 Originele handgekleurde gravure siervaas met bloemen € 145 1775 Monumentale houten wijnpersspil als zuil € 750 1790 Chinees blauw-wit schoteltje met spiraal-lotusdecor € 49

De tijd van empire en Napoleon III

1800 Chinees blauw-wit bord met shou-teken en kostbaarheden € 110 1809 Paar Nederlandse neoclassicistische bloemstillevens, gesigneerd F.M. de Spaen née de Bylandt € 1.195 1820 Empire Fire Gilded Mantel Clock, circa 1820 € 1.495 1825 Empire tazza van vuurverguld brons, marmer en glas € 845 1825 Dantesca stoel (fauteuil Dagobert) met leeuwenkoppen en maskaron € 575 1840 Notenhouten wasmeubel met wit marmeren blad en handdoekrekken € 625 1849 Litho portret Maria Manning naar daguerreotypie van Laroche € 110 1850 Heavy Copper Ekonda Anklet Currency MONGO 19th century € 195 1850 Antiek 19e eeuwse Spiegel met Griffioenen en Wandtafel € 300 1850 Gilt Bronze Sevres Style Clock Garniture, 19th Century € 1.520 1850 Set van 4 massief ebbenhouten Anglo-Indische stoelen € 4.795 1850 Zeldzame antieke Hollandse eiken armstoel met biezen zitting € 345 1850 Westerwald steengoed kruik met cijfer 3 en druiventrossen € 185 1850 Bruine steengoed kruik met oor € 75 1850 Set van 4 Chinese blauw-wit kommen met lotusranken € 145 1850 Chinees blauw-wit bord met stralenmotief en merk 永和 € 145 1850 Chinese blauw-witte schotel met lotusranken en Jiaqing-zegelmerk € 110 1850 Staalgravure ‘The Game Dealer’ € 35 1850 Ingekleurde litho ‘The goodnatured husband’ € 55 1850 Trumeau spiegel in Louis XVI-stijl met urn en dolfijnen € 495 1850 Antieke graanmaat van eikenhout met ijzerbeslag € 295 1850 Gesneden eikenhouten zuil met getordeerde schacht, parelranden en acanthusvoet € 450 1850 Ebbenhouten zuil met gecanneleerde schacht € 395 1850 Grote kandelaar € 125 1850 Paar bronzen pinkandelaars op drie bolpoten € 195 1850 Antieke roodkoperen waterketel met zwaluwstaartnaad € 135 1850 Franse dame-jeanne van mondgeblazen glas met geïriseerde patina € 120 1850 Antieke Franse boerentafel met lade en gedraaide poten € 725 1860 Negentiende-eeuwse Franse gesneden stoel met rood fluweel € 345 1860 Bronzen tazza met reliëf € 245 1868 Set 19e eeuwse Japanse vaaslampen met draken en vogels € 325 1868 Japanse achthoekige schaal blauw-wit inban € 125 1870 Embrasse met dennenappel € 65 1875 Frans Lebret € 1.395 1875 Oude Franse houten plantenzuil met gesneden druivenmotieven € 495 1875 Set van 4 negentiende-eeuwse Britse militaire Windsor stoelen € 895 1875 Negentiende-eeuws Frans wijwatervat van groen onyx en champlevé email € 345 1875 Paar Japanse bronzen cloisonné vazen € 195 1875 Houtskool-/potloodtekening pruimen aan een tak € 65 1875 Entomologische prent wespen van Madagascar € 55 1875 Ets ‘Koffiemalen’ € 45 1875 Potloodtekening portret van een jong meisje € 75 1875 Potloodtekening portret van een man met muts € 75 1875 Nicolas Lecorney € 545 1875 Gezwart houten zuil met gedraaide spiraalschacht € 295 1875 Porseleinen figuurkandelaar met Chinees in chinoiserie € 95 1875 Kruimelschep van gelakt papier-maché in schelpvorm € 195 1875 Messing altaarkandelaar op drie leeuwen als vloerlamp € 275 1878 Ets ‘A Yeoman of the Guard’ € 45

De tijd van de art nouveau

1880 Goud Grijze Chateau armstoel € 225 1880 Wabi Sabi Perfect Imperfect 19th Century French Horse real Horseskin € 495 1880 Franse zwart gepatineerde sokkel met doorleefde patina € 345 1880 Ets ‘Coffret de mariage’ van Boulle voor de Grand Dauphin € 35 1880 Paar terracotta dakornamenten met palmet € 295 1880 Oud gevlochten mandje met rood capitonné interieur € 75 1880 Embrasses (set van 2) € 95 1881 Houtgravure ‘The Empress of Austria in the Hunting Field’ € 65 1890 Herdershond redt een schaap uit de sneeuw € 345 1897 Art nouveau litho ‘Hermines vulgaires’ € 85 1897 Art nouveau litho hondenkandelaar, bijen en koperen fries € 85 1897 Art nouveau litho ‘Aigles’ € 65 1900 Neoclassical Torch Lamp with Swans and Eagle 19th century € 245 1900 Antieke bronzen sluislamp met rood signaalglas € 395 1900 Franse Art Nouveau bronzen buste ‘Cendrillon’ van Emmanuel Villanis € 895 1900 Franse Art Nouveau bronzen buste ‘Carmen’ van Emmanuel Villanis € 895 1900 Lange Franse wabi-sabi bank van verweerd grenenhout € 595 1900 Art nouveau tafellamp met bronzen vlieg en hopbladeren € 495 1900 Frans majolica art nouveau wandbord € 245 1900 Rond salontafeltje in Zweeds-gustaviaanse stijl € 225 1900 Antieke Franse vatenlift van eiken met katrol, haak en vaatje € 180 1900 Onbekende kunstenaar € 75 1900 Onderzetter met majolica bloemtegel in gestoken lijst € 49 1900 Antiek wandkastje met spiegeldeur en lade € 125 1900 Smal ladekastje met 18 laatjes € 245 1900 Handdoekrek in bamboe-imitatie € 95 1900 Antieke pianokruk van gebogen hout € 295 1900 Trumeau spiegel met schildering gesigneerd G. Conrad € 1.550

← Terug naar de bibliotheek